УПК КР · ст. 53гл. 6действуетредакция 06.10.2026

Статья 53. Полномочия адвоката

Оказывая юридическую помощь, адвокат участвует в уголовном судопроизводстве на началах равноправия и состязательности сторон.

С момента участия в деле адвокат имеет право:

1) собирать и представлять материалы по уголовному делу, свидетельствующие в пользу подозреваемого, обвиняемого, осужденного, оправданного, потерпевшего, лично или с использованием частного детектива в соответствии с законом в досудебном производстве и в суде;

2) получать письменные заявления и объяснения свидетелей, эксперта, составлять частные протоколы осмотра;

3) ходатайствовать перед следственным судьей о депонировании доказательств;

4) обращаться к следственному судье с ходатайством о назначении экспертизы с приглашением эксперта в порядке, предусмотренном статьей 182 настоящего Кодекса, а также о производстве экспертизы на договорной основе за счет стороны, по инициативе которой привлекается эксперт;

5) присутствовать при задержании лица и при предъявлении обвинения;

6) участвовать в допросе подозреваемого, обвиняемого, потерпевшего, свидетеля, а также в других следственных действиях, проводимых с его участием или по его ходатайству;

7) иметь с подозреваемым, обвиняемым, осужденным, оправданным свидания наедине без ограничений их количества, продолжительности и в условиях, исключающих возможность прослушивания;

8) знакомиться с постановлением о задержании, постановлением о привлечении в качестве обвиняемого, применении меры пресечения, с протоколами следственных действий, проведенных с участием подозреваемого, обвиняемого, с документами, которые предъявлялись либо должны были предъявляться подозреваемому, обвиняемому, а также снимать с них копии;

9) знакомиться со всеми материалами уголовного дела по окончании досудебного производства и снимать с них копии;

10) заявлять ходатайства;

11) участвовать в суде;

12) заявлять отводы;

13) приносить жалобы на действия (бездействие) и решения следственного судьи, судьи, суда, прокурора, следователя и участвовать в их рассмотрении;

14) ходатайствовать перед судом о принудительном приводе;

15) истребовать доказательства;

16) использовать любые другие средства и способы защиты, не запрещенные законом.

Адвокат, участвующий при проведении следственного действия, вправе с разрешения следователя задавать вопросы допрашиваемым лицам. Следователь может отвести вопросы адвоката, но обязан занести отведенные вопросы в протокол. В протоколе следственного действия адвокат вправе делать письменные замечания по поводу правильности и полноты его записи.

Адвокат вправе с соблюдением установленного законодательными актами порядка о неразглашении сведений, составляющих коммерческую и иную охраняемую законом тайну, получать сведения, необходимые для осуществления защиты, представления интересов потерпевшего, путем:

1) ведения аудио-, видеозаписи;

2) истребования справок, характеристик, иных документов от юридических лиц.

Юридические лица обязаны представить адвокату запрашиваемые им документы или их заверенные копии в течение 10 суток.

При рассмотрении вопроса о применении меры пресечения в виде заключения под стражу истребуемые справки, характеристики и иные документы предоставляются адвокату немедленно, но не позднее 2 суток;

3) инициирования на договорной основе производства судебной экспертизы;

4) направления запроса в экспертное учреждение о проведении на договорной основе соответствующей экспертизы;

5) привлечения на договорной основе специалиста;

6) опроса с их согласия лиц, предположительно владеющих информацией, относящейся к уголовному делу, в том числе с использованием научно-технических средств.

Адвокат обязан:

1) оказывать квалифицированную юридическую помощь;

2) без согласия подозреваемого, обвиняемого, осужденного, оправданного, потерпевшего, свидетеля не разглашать сведения, которые стали ему известны в связи с участием в уголовном судопроизводстве и составляют адвокатскую или иную охраняемую законом тайну;

3) соблюдать правила профессиональной этики адвоката.

Адвокат не вправе совершать какие-либо действия против интересов подозреваемого, обвиняемого, осужденного, оправданного, потерпевшего, свидетеля.

Собранные адвокатом сведения, имеющие значение для уголовного дела, по его ходатайству приобщаются к делу. Приобщенные материалы подлежат исследованию, оценке в соответствии с требованиями настоящего Кодекса судом, следователем.

Кыргызча

Адвокаттын ыйгарым укуктары 1. Юридикалык жардам көрсөтүү менен адвокат кылмыш-жаза сот өндүрүшүнө тараптардын тең укуктуулук жана атаандаштык башталышында катышат. 2. Ишке катышкан учурдан тартып адвокат төмөнкүлөргө укуктуу: 1) иш боюнча шектүүнүн, айыпталуучунун, соттолгондун, акталгандын, жабырлануучунун, күбөнүн пайдасына күбөлөөчү материалдарды жеке өзү же мыйзамга ылайык жеке детективди пайдалануу менен чогултууга жана сотко чейинки өндүрүштө жана сотто көрсөтүүгө; 2) күбөлөрдүн, эксперттин жазуу жүзүндөгү билдирүүлөрүн жана түшүндүрмөлөрүн алууга, кароонун жеке протоколдорун түзүүгө; 3) тергөө судьясынын алдында далилдерди депонирлөө жөнүндө өтүнүч берүүгө; 4) тергөө судьясына ушул Кодекстин 182-беренесинде каралган тартипте экспертти чакыруу менен экспертизаны дайындоо жөнүндө, ошондой эле демилгеси боюнча эксперт тартылып жаткан тараптын эсебинен келишимдик негизде экспертиза жүргүзүү жөнүндө өтүнүч менен кайрылууга; 5) адамды кармоодо жана айыбын угузууда катышууга; 6) шектүүнү, айыпталуучуну, жабырлануучуну, күбөнү суракка алууга, ошондой эле анын катышуусу менен же анын өтүнүчү боюнча жүргүзүлүүчү башка тергөө аракеттерине катышууга; 7) шектүү, айыпталуучу, соттолгон, акталган менен алардын санын жана узактыгын чектебестен жана тыңшап угуу мүмкүнчүлүгүн болтурбаган шарттарда жеке жолугушууларга; 8) кармоо жөнүндө токтом, айыпталуучу катарында жоопко тартуу жөнүндө, бөгөт коюу чараларын колдонуу жөнүндө токтомдор менен, шектүүнүн, айыпталуучунун катышуусу менен жүргүзүлгөн тергөө аракеттеринин протоколдору, шектүүгө, айыпталуучуга берилген же болбосо берилүүгө тийиш болгон документтер менен таанышууга, ошондой эле алардын көчүрмөлөрүн алууга; 9) сотко чейинки өндүрүш аяктагандан кийин кылмыш-жаза ишинин бардык материалдары менен таанышууга жана алардын көчүрмөлөрүн алууга; 10) өтүнүч билдирүүгө; 11) сотко катышууга; 12) четтетүүлөрдү билдирүүгө; 13) тергөө судьясынын, судьянын, соттун, прокурордун, тергөөчүнүн аракеттерине (аракетсиздигине) жана чечимдерине даттанууга жана аларды кароого катышууга; 14) сот алдында мажбурлап алып келүү жөнүндө өтүнүч берүүгө; 15) далилдерди талап кылып алууга; 16) коргоонун мыйзамга каршы келбеген башка бардык каражаттарын жана ыкмаларын пайдаланууга. 3. Тергөө аракеттерин жүргүзүүгө катышып жаткан адвокат тергөөчүнүн уруксаты менен суракка алынып жаткан адамдарга суроолорду берүүгө укуктуу. Тергөөчү адвокаттын суроолорун четке кага алат, бирок четке кагылган суроолорду протоколго киргизүүгө милдеттүү. Адвокат тергөө аракеттеринин протоколунда андагы жазуулардын тууралыгы жана толуктугу боюнча өзүнүн жазуу жүзүндөгү пикирлерин киргизүүгө укуктуу. 4. Адвокат коммерциялык жана башка мыйзам менен корголгон сырларды түзгөн маалыматтарды ачыкка жарыялабоо жөнүндө мыйзам актыларында белгиленген тартипти сактоо менен жактоону жүзөгө ашыруу, жабырлануучунун кызыкчылыктарын коргоо үчүн зарыл болгон маалыматтарды төмөнкү жолдор менен алууга укуктуу: 1) аудиовидео жазуу жүргүзүү; 2) юридикалык жактардан маалымкаттарды, мүнөздөмөлөрдү, башка документтерди суратып алуу. Юридикалык жактар адвокатка ал сураган документтерди же алардын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөлөрүн 10 сутканын ичинде берүүгө милдеттүү. Камакта кармоо түрүндөгү бөгөт коюу чарасын колдонуу жөнүндө маселени кароодо суратылган маалымкаттар, мүнөздөмөлөр жана башка документтер адвокатка токтоосуз, бирок 2 суткадан кечиктирилбестен берилиши керек; 3) келишимдик негизде сот экспертизасын жүргүзүүнү демилгелөө; 4) эксперттик мекемеге тиешелүү экспертизаны келишимдик негизде жүргүзүү жөнүндө суроо-талап жиберүү; 5) адисти келишимдик негизде тартуу; 6) алардын макулдугу менен кылмыш-жаза ишине тиешеси бар маалыматтарга болжолдуу ээ болгон адамдарды сурамжылоо, анын ичинде илимий-техникалык каражаттарды пайдалануу менен. 5. Адвокат төмөнкүлөргө милдеттүү: 1) квалификациялуу юридикалык жардам көрсөтүүгө; 2) шектүүнүн, айыпталуучунун, соттолгондун, акталгандын, жабырлануучунун, күбөнүн макулдугусуз, кылмыш-жаза сот өндүрүшүнө катышуусуна байланыштуу ага белгилүү болуп калган жана мыйзам менен корголуучу адвокаттык же башка сырларды түзгөн маалыматтарды ачыкка чыгарбоого; 3) адвокаттын кесиптик этикасын сактоого. 6. Адвокат шектүүнүн, айыпталуучунун, соттолгондун, акталгандын, жабырлануучунун жана күбөнүн кызыкчылыгына каршы кандайдыр бир аракеттерди жасоого укуксуз. 7. Кылмыш-жаза иши үчүн мааниси бар адвокат жыйнаган далилдер анын өтүнүчү боюнча ишке кошуп тиркелет. Тиркелген материалдар ушул Кодекстин талаптарына ылайык сот, тергөөчү тарабынан изилденүүгө, баа берилүүгө тийиш.

Спросить юриста