УПК КР · ст. 46гл. 6действуетредакция 06.10.2026

Статья 46. Права и обязанности обвиняемого, осужденного (оправданного)

Обвиняемый имеет право:

1) получать копии постановлений о привлечении его в качестве обвиняемого, о назначении экспертиз, обвинительного акта со справками, прилагаемыми к нему;

2) давать показания по предъявленному ему обвинению или отказаться от дачи показаний;

3) давать показания на своем родном языке или языке, которым владеет;

4) представлять доказательства;

5) заявлять ходатайства и отводы;

6) защищать свои права, свободы и законные интересы и иметь достаточное время для подготовки к защите;

7) пользоваться услугами квалифицированного переводчика;

7-1) пользоваться услугами ассистента, если он является незрячим;

8) защищать себя лично или при помощи выбранного им адвоката;

9) на гарантированную государством юридическую помощь в случаях, предусмотренных законом;

10) беспрепятственно общаться со своим адвокатом наедине и без ограничения количества и продолжительности времени;

11) участвовать в следственных действиях, проводимых по его ходатайству и ходатайству его адвоката;

12) знакомиться с заключением эксперта;

13) знакомиться с протоколами следственных действий, проведенных с его участием, и подавать замечания, которые вносятся в протокол, а также получать их копии;

13-1) знакомиться с протоколами судебных заседаний (в том числе с аудио- и видеозаписями) и подавать на них замечания;

14) знакомиться по окончании следствия со всеми материалами уголовного дела и выписывать из него необходимые сведения;

15) приносить жалобы на действия работника органа дознания, действия и решения следователя, прокурора;

16) ходатайствовать о рассмотрении его уголовного дела судом с участием присяжных заседателей, если он обвиняется в совершении преступления, за которое предусмотрено наказание в виде пожизненного лишения свободы;

17) примириться, в том числе в порядке медиации, с потерпевшим в случаях, предусмотренных законом.

18) ходатайствовать о проведении судебного разбирательства посредством использования трансляции (онлайн-трансляции) судебного заседания в режиме прямого эфира по телевидению, радио и (или) в сети Интернет.

Обвиняемый имеет право участвовать в судебном разбирательстве дела (лично или в режиме видеоконференцсвязи), пользоваться всеми правами стороны, на последнее слово, обжаловать действия и решения суда.

Обвиняемый обязан:

1) являться по вызову органа, ведущего расследование;

2) будучи взятым под стражу, подвергаться личному обыску;

3) подвергаться врачебному осмотру, дактилоскопированию, запечатлению, освидетельствованию, экспертизе, изъятию образцов биологического происхождения (крови, выделений человеческого организма);

4) подчиняться распоряжениям следователя, прокурора, следственного судьи, судьи, суда;

5) являться в суд по вызову;

6) подчиняться распоряжениям председательствующего в суде;

7) не покидать зал судебного заседания без разрешения председательствующего;

8) соблюдать порядок в заседании суда;

9) при направлении судом являться на информационную встречу с медиатором.

Обвиняемый имеет также другие права и несет другие обязанности, предусмотренные настоящим Кодексом.

В порядке, предусмотренном настоящим Кодексом, права обвиняемого ребенка или недееспособного обвиняемого осуществляет его законный представитель.

При каждом доставлении обвиняемого в места содержания под стражей, а также при поступлении жалобы от него самого, его адвоката, родственников о применении к нему физического насилия, пыток или жестокого обращения он подлежит обязательному медицинскому освидетельствованию с составлением соответствующего документа. Обязанность проведения медицинского освидетельствования возлагается на администрацию места содержания под стражей.

Осужденный или оправданный имеет право:

1) знакомиться с протоколом судебного заседания (в том числе с аудио- и видеозаписями) и подавать на него замечания;

2) получить копии решений суда и обжаловать их;

3) знать о принесенных по делу жалобах и представлениях и подавать на них возражения;

4) участвовать в судебном рассмотрении жалоб и представлений;

5) иметь адвоката, на гарантированную государством юридическую помощь в соответствии с законом.

(В редакции Законов Кыргызской Республики от 16 февраля 2024 года № 49, 5 августа 2024 года № 160, 19 мая 2025 года № 96)

Кыргызча

Айыпталуучунун, соттолгондун (акталгандын) укуктары жана милдеттери 1. Айыпталуучунун төмөнкүлөргө укугу бар: 1) аны айыпталуучу катары тартуу жөнүндө, экспертизаларды дайындоо жөнүндө токтомдордун, ага тиркелген маалымкаттары менен кошо айыптоо актысынын көчүрмөлөрүн алууга; 2) өзүнө коюлуп жаткан айып боюнча көрсөтмө берүүгө же көрсөтмө берүүдөн баш тартууга; 3) өз эне тилинде же билген тилде көрсөтмө берүүгө; 4) далилдерди келтирүүгө; 5) өтүнүчтөрдү жана четтетүүлөрдү билдирүүгө; 6) өз укуктарын, эркиндиктерин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоого жана коргоого карата даярдануу үчүн жетиштүү убакыт алууга; 7) квалификациялуу котормочунун кызматынан пайдаланууга; 7-1) эгерде көзү азиз болсо, ассистенттин кызмат көрсөтүүсүнөн пайдаланууга; 8) өзүн өзү же өзү тандаган адвокаттын жардамы менен коргоого; 9) мыйзамдарда каралган учурларда, мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардамга; 10) санын жана узактыгын чектөөсүз, тоскоолдуксуз өзүнүн адвокаты менен жекеме-жеке сүйлөшүүгө; 11) өзүнүн өтүнүчү же адвокаттын өтүнүчү боюнча жүргүзүлүүчү тергөө аракеттерине катышууга; 12) эксперттин корутундусу менен таанышууга; 13) анын катышуусу менен жүргүзүлгөн тергөө аракеттеринин протоколу менен таанышууга жана протоколго киргизилүүчү пикирлерин берүүгө, ошондой эле алардын көчүрмөлөрүн алууга; 13-1)соттук отурумдардын протоколдору менен (анын ичинде аудио- жана видео жазуулар менен) таанышууга жана аларга карата сын-пикирлерди берүүгө; 14) тергөө бүткөндөн кийин кылмыш ишинин бардык материалдары менен таанышууга жана андан зарыл маалыматтарды көчүрүп алууга; 15) алгачкы текшерүү органынын кызматкеринин аракеттерине, тергөөчүнүн, прокурордун аракеттерине жана чечимдерине даттанууга; 16) эгерде ал өмүр бою эркиндигинен ажыратуу түрүндө жаза каралган кылмышты жасаганына айыпталып жатса, анын кылмыш ишин сот арачыларынын катышуусу менен кароо жөнүндө өтүнүч берүүгө; 17) мыйзамда каралган учурларда, анын ичинде медиация тартибинде жабырлануучу менен элдешүүгө. 18) телевидение, радио аркылуу жана (же) Интернет тармагында түз эфир режиминде соттук отурумду трансляциялоону (онлайн-трансляциялоону) колдонуу аркылуу соттук териштирүү жүргүзүү жөнүндө өтүнмө берүүгө. 2. Айыпталуучу иштин соттук териштирүүсүнө катышууга (жеке катышуу же видеоконференцбайланыш режиминде), тараптын бардык укуктарынан пайдаланууга, акыркы сөзгө, соттун аракетине жана чечимине даттанууга укуктуу. 3. Айыпталуучу төмөнкүлөргө милдеттүү: 1) тергөө жүргүзүп жаткан органдын чакыруусу боюнча келүүгө; 2) камакка алынган учурда жеке тинтүүгө алынууга; 3) врачтык кароодон, дактилоскопиядан өтүүгө, сүрөткө тартылууга, күбөлөндүрүүдөн, экспертизадан өтүүгө, биологиялык заттардын (кандын, адамдын организминен чыгуучу заттардын) үлгүсүн берүүгө; 4) тергөөчүнүн, прокурордун, тергөө судьясынын, судьянын, соттун тескөөлөрүнө баш ийүүгө; 5) сотко чакыруу боюнча келүүгө; 6) сотто төрагалык кылуучунун тескөөлөрүнө баш ийүүгө; 7) төрагалык кылуучунун уруксатысыз соттук отурумдун залынан чыгып кетүүгө; 8) соттук отурумда тартипти сактоого; 9) сот жибергенде медиатор менен маалыматтык жолугушууга келүүгө. 4. Айыпталуучу ошондой эле ушул Кодексте каралган башка укуктарга ээ болот жана башка милдеттерди аткарат. 5. Айыпталуучу баланын же аракетке жөндөмсүз айыпталуучунун укуктарын ушул Кодексте каралган тартипте анын мыйзамдуу өкүлү жүзөгө ашырат. 6. Айыпталуучу убактылуу камакта кармоочу жайга жеткирилген ар бир жолу, ошондой эле анын өзүнөн, анын адвокатынан, жакындарынан ага карата зомбулук, кыйноо же катаал мамиле жасалганы тууралуу даттануу түшкөн учурда, ал тийиштүү документти түзүү менен милдеттүү түрдө медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүлүүгө тийиш. Медициналык күбөлөндүрүүнү жүргүзүү милдети камакта кармоо жайынын администрациясына жүктөлөт. 7. Соттолгон же акталган төмөнкүлөргө укуктуу: 1) соттук отурумдун протоколу менен (анын ичинде аудио- жана видео жазуулар менен) таанышууга жана ага карата сын-пикирлерди берүүгө; 2) соттун чечимдеринин көчүрмөлөрүн алууга жана аларга даттанууга; 3) иш боюнча берилген даттануулар жана сунуштамалар жөнүндө билүүгө жана аларга каршы пикирлерин берүүгө; 4) даттанууларды жана сунуштамаларды соттук кароолорго катышууга; 5) авдокат, мыйзамга ылайык мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардам алууга. (Кыргыз Республикасынын 2024-жылдын 16-февралындагы № 49, 2024-жылдын 5-августундагы № 160, 2025-жылдын 19-майындагы № 96 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

Спросить юриста