УПК КР · ст. 44гл. 6действуетредакция 06.10.2026

Статья 44. Права и обязанности подозреваемого

Подозреваемый имеет право:

1) знать, в чем он подозревается;

2) получить копии постановления о возбуждении уголовного дела, постановления о задержании;

3) получить письменное разъяснение его прав;

4) защищать себя лично или при помощи выбранного им адвоката;

5) при задержании на один результативный бесплатный и контролируемый телефонный разговор;

6) иметь адвоката с момента первого допроса, а при задержании – с момента фактического задержания, а в случае отсутствия выбранного адвоката – на гарантированную государством юридическую помощь;

7) на гарантированную государством юридическую помощь в случаях, предусмотренных законом;

8) на свидание со своим адвокатом наедине, без ограничений их количества, продолжительности и в условиях, исключающих возможность прослушивания;

9) давать показания или отказаться от дачи показания;

10) давать показания на родном языке или языке, которым владеет;

11) пользоваться услугами переводчика;

11-1) пользоваться услугами ассистента, если он является незрячим;

12) представлять доказательства;

13) заявлять ходатайства и отводы, в том числе о направлении на проведение процедуры медиации;

14) знакомиться с протоколами следственных действий, проведенных с его участием, и подавать замечания, которые вносятся в протокол, а также получать их копии;

15) участвовать с разрешения следователя в следственных действиях, проводимых по его ходатайству или ходатайству адвоката либо законного представителя;

16) приносить жалобы на действия работника органов дознания, действия и решения следователя, прокурора;

17) на медицинский осмотр и помощь врача после фактического задержания;

18) примириться, в том числе в порядке медиации, с потерпевшим в случаях, предусмотренных законом.

Подозреваемый обязан:

1) являться по вызову органа, ведущего расследование дела;

2) подчиняться требованиям следователя, прокурора.

1-1) при направлении следователем или судом являться на медиативную информационную встречу;

Подозреваемый может подвергаться по требованию органа, ведущего расследование уголовного дела:

1) досмотру, а также личному обыску при задержании;

2) врачебному осмотру, дактилоскопированию, фото-, видеосъемке;

3) освидетельствованию;

4) экспертизе.

Принудительное изъятие образцов биологического происхождения (крови, волос, выделений человеческого организма) производится на основании постановления следственного судьи, за исключением случаев, когда получение таких образцов сопряжено с нарушением права на уважение чести и достоинства личности.

Подозреваемый имеет также другие права, предусмотренные настоящим Кодексом.

При каждом доставлении подозреваемого, обвиняемого в изолятор временного содержания или место содержания под стражей, а также при поступлении жалобы от него самого, его адвоката, близких родственников, супруга (супруги) о применении к нему насилия, пыток или жестокого обращения со стороны сотрудников органов дознания и следствия он подлежит обязательному медицинскому освидетельствованию с составлением соответствующего документа. Обязанность проведения медицинского освидетельствования возлагается на администрацию изолятора временного содержания или места содержания под стражей.

(В редакции Законов КР от 5 августа 2024 года № 160, 14 ноября 2025 года № 257 )

Кыргызча

Шектүүнүн укуктары жана милдеттери 1. Шектүүнүн төмөнкүлөргө укугу бар: 1) өзүнүн эмнеге шектелип жатканын билүүгө; 2) кылмыш ишин козгоо жөнүндө токтомдун, кармоо жөнүндө токтомдун көчүрмөлөрүн алууга; 3) өзүнүн укуктары жөнүндө жазуу жүзүндө түшүндүрмө алууга; 4) өзүн жеке же тандап алынган адвокаттын жардамы менен коргоого; 5) кармаганда бир жолу телефон менен акысыз натыйжалуу жана көзөмөлдөнгөн сүйлөшүүгө; 6) биринчи сурак жүргүзүлгөн учурдан тартып, ал эми кармалганда – иш жүзүндө кармалган учурдан тартып адвокат алууга, тандап алынган адвокаты болбогон учурда – мамлекет кепилдеген юридикалык жардам алууга; 7) мыйзамда каралган учурларда мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардамга; 8) өзүнүн адвокаты менен саны, узактыгы чектелбеген, тыңшап угуу мүмкүнчүлүгү жок шарттарда жекеме-жеке жолугушууга; 9) көрсөтмө берүүгө же көрсөтмө берүүдөн баш тартууга; 10) көрсөтмөнү эне тилинде же өзү билген тилде берүүгө; 11) котормочунун кызмат көрсөтүүсүнөн пайдаланууга; 11-1) эгерде көзү азиз болсо, ассистенттин кызмат көрсөтүүсүнөн пайдаланууга; 12) далилдерди келтирүүгө; 13) өтүнүчтөрдү жана четтетүүлөрдү, анын ичинде медиация жол-жобосун өткөрүүгө жиберүү жөнүндө билдирүүгө; 14) өзүнүн катышуусу менен жүргүзүлгөн тергөө аракеттеринин протоколу менен таанышууга, жана алар боюнча протоколго түшүрүлүүчү пикирлерин берүүгө, ошондой эле алардын көчүрмөлөрүн алууга; 15) тергөөчүнүн уруксаты менен анын өтүнүчү же анын адвокатынын же болбосо мыйзамдуу өкүлүнүн өтүнүчү боюнча жүргүзүлүүчү тергөө аракеттерине катышууга; 16) алгачкы текшерүү органдарынын аракеттерине, тергөөчүнүн, прокурордун аракетине жана чечимдерине даттанууга; 17) иш жүзүндө кармалгандан кийин медициналык кароого жана врачтын жардамына; 18) мыйзамда каралган учурларда, анын ичинде медиация тартибинде жабырлануучу менен элдешүүгө. 2. Шектүү төмөнкүгө милдеттүү: 1) ишти териштирүүнү жүргүзүп жаткан органдын чакыруусу боюнча келүүгө; 1-1) тергөөчү же сот жибергенде, медиациялык маалыматтык жолугушууга келүүгө; 2) тергөөчүнүн, прокурордун талаптарына баш ийүүгө. 3. Шектүү кылмыш ишинин тергөөсүн жүргүзүп жаткан органдын талабы боюнча төмөнкүлөргө кириптер кылынышы мүмкүн: 1) кароого, ошондой эле кармалганда жеке тинтүүгө; 2) врачтык кароого, дактилоскопиядан өтүүгө, фото, видео тартууга; 3) күбөлөндүрүүдөн өтүүгө; 4) экспертизадан өтүүгө. 4. Биологиялык тегинин үлгүлөрүн (кан, чач, адамдын организиминен бөлүнүп чыккандарды) мажбурлап алуу, мындай үлгүлөрдү алуу инсандын ар-намысын жана кадыр-баркын сыйлоо укугун бузуу менен коштолгон учурларды кошпогондо, тергөө судьясынын токтомунун негизинде жүргүзүлөт. 5. Шектүү ошондой эле ушул Кодексте каралган башка укуктарга ээ болот. 6. Шектүүнү, айыпталуучуну ар бир жолу убактылуу бөлөк кармоочу жайга же камакта кармоочу жайга жеткирүүдө, ошондой эле анын өзүнөн, анын адвокатынан, жакын туугандарынан, жубайынан ага карата алгачкы текшерүү жана тергөө органдарынын кызматкерлери тарабынан зомбулук, кыйноо же катаал мамиле колдонулганы жөнүндө даттануу түшкөндө, тиешелүү документти түзүү менен ал милдеттүү медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүлүүгө тийиш. Медициналык күбөлөндүрүүдөн өткөрүү милдети убактылуу бөлөк кармоочу жайдын же камакта кармоочу жайдын администрациясына жүктөлөт. (КР 2024-жылдын 5-августундагы № 160, 2025-жылдын 14-ноябрындагы № 257 Мыйзамдарынын редакциясына ылайык)

Спросить юриста