НК КР · ст. 4гл. 1действует

Статья 4. Термины и определения, используемые в настоящем Кодексе

Институты, термины и определения гражданского, семейного, таможенного и других отраслей законодательства Кыргызской Республики, используемые в настоящем Кодексе, применяются в том значении, в каком они используются в этих отраслях законодательства, если иное не предусмотрено настоящим Кодексом.

В настоящем Кодексе используются следующие термины и определения:

1) агент - субъект, осуществляющий деятельность на основе гражданско-правовых договоров, в том числе договоров поручения, комиссии, транспортной экспедиции, агентского договора либо договора доверительного управления;

2) администрирование - действия органов налоговой и таможенной служб по обеспечению исполнения норм настоящего Кодекса;

3) банк - коммерческий банк, специализированное финансово-кредитное или кредитное учреждение или организация, имеющие лицензию или свидетельство Национального банка Кыргызской Республики (далее - Национальный банк), если иное не предусмотрено законодательством Кыргызской Республики;

4) близкие родственники - лица, состоящие в брачных отношениях в соответствии с семейным законодательством Кыргызской Республики, усыновители и усыновленные, опекуны и/или попечители, а также родители, дети, полнородные и неполнородные братья и сестры, дедушки, бабушки, внуки;

5) бюджет - государственный бюджет Кыргызской Республики;

6) временный ввоз/вывоз товаров - ввоз/вывоз из/в государства-члены ЕАЭС:

а) товаров и оборудования для осуществления концертно-зрелищных, спортивных, выставочно-ярмарочных мероприятий;

б) арендованных основных средств;

в) товаров для ремонта, включая гарантийный ремонт;

г) товаров для проведения военных учений;

д) основных средств для апробации, при условии их последующего ввоза/вывоза в неизменном состоянии и возможности обеспечения их идентификации при ввозе/вывозе;

е) возвратной тары, предназначенной для транспортировки, хранения и реализации товаров, при условии ее последующего ввоза/вывоза в неизменном состоянии и возможности обеспечения ее идентификации при ввозе/вывозе;

Срок временного ввоза/вывоза товаров из государств-членов ЕАЭС составляет не более 24 месяцев.

Для отдельных категорий товаров в зависимости от целей их временного ввоза/вывоза в/из государств-членов ЕАЭС Кабинет Министров вправе определять более продолжительный срок, чем 24 месяца.

7) (Утратил силу в соответствии с Законом Кыргызской Республики от 3 апреля 2023 года № 78)

8) выручка - денежные средства, полученные или подлежащие получению налогоплательщиком от реализации товаров, работ, услуг (в том числе по бартерным операциям).

Для агента выручкой от реализации товаров, работ или услуг является агентское вознаграждение;

9) государственная автоматизированная информационная система маркировки товаров (далее - ГАИС "Маркировка товаров") - информационная система уполномоченного налогового органа, осуществляющая генерацию кодов маркировки, сбор, обработку, хранение, предоставление и распространение информации об обороте товаров, подлежащих обязательной маркировке средствами идентификации, обеспечение доступа к ней, а также используемая в иных целях, предусмотренных налоговым законодательством Кыргызской Республики и правом ЕАЭС;

10) деятельность на систематической основе - деятельность:

а) по реализации идентичных и/или однородных товаров, если в течение календарного года реализовано более двух единиц товара;

До 1 января 2029 года настоящий подпункт не распространяется на реализацию физическими лицами, за исключением зарегистрированных индивидуальных предпринимателей и юридических лиц, транспортных средств, классифицируемых в товарной позиции ТН ВЭД 8703, и средств индивидуальной мобильности для лиц с инвалидностью;

б) по выполнению работ и/или оказанию услуг на возмездной основе, если такие работы выполняются или услуги оказываются более двух раз в течение календарного года;

11) импорт товаров - ввоз:

а) иностранных товаров, помещенных под таможенную процедуру выпуска для внутреннего потребления, на таможенную территорию ЕАЭС в Кыргызской Республике;

б) товаров ЕАЭС, помещенных под таможенную процедуру реимпорта:

- на таможенную территорию ЕАЭС в Кыргызской Республике;

- с территорий свободных экономических зон и свободных складов Кыргызской Республики на территорию Кыргызской Республики;

в) товаров ЕАЭС на территорию Кыргызской Республики с территории другого государства-члена ЕАЭС:

- приобретенных в собственность;

- полученных в пользование по договору финансовой аренды;

- являющихся продуктами переработки давальческого сырья;

г) иностранных товаров с территорий свободных экономических зон, свободных складов и таможенных складов Кыргызской Республики на территорию Кыргызской Республики;

д) давальческого сырья на территорию Кыргызской Республики с территории другого государства-члена ЕАЭС для переработки на территории Кыргызской Республики, если с даты ввоза сырья прошло более 24 месяцев и продукты переработки не были вывезены за пределы Кыргызской Республики;

12) имущество - объекты, относящиеся к имуществу в соответствии с гражданским законодательством Кыргызской Республики;

13) идентификационный налоговый номер (далее - ИНН) налогоплательщика - уникальный цифровой код, на основе которого осуществляются регистрация и налоговый учет налогоплательщиков Кыргызской Республики;

14) индивидуальная трудовая деятельность - деятельность физического лица, осуществляемая самостоятельно и без привлечения наемного труда в научной, педагогической (преподавательской), творческой сферах, а также в иных сферах, определяемых Кабинетом Министров;

15) исламское финансирование - деятельность банка и/или лизинговой компании, профессионального участника рынка ценных бумаг, исламской специальной финансовой компании в соответствии с исламскими принципами банковского дела и финансирования, установленными гражданским законодательством Кыргызской Республики и нормативными правовыми актами Кыргызской Республики;

16) лицевой счет налогоплательщика - инструмент налогового контроля в целях учета начислений и поступлений, связанных с исполнением налогового обязательства налогоплательщика;

17) маркировка товара - нанесение/прикрепление на товар или его упаковку средства идентификации и/или марки акцизного сбора, и/или учетно-контрольной марки или добавление в товар или его состав топливного или молекулярного маркера и/или иных средств, определяемых Кабинетом Министров в соответствии с требованиями законодательства Кыргызской Республики и/или законодательства ЕАЭС.

Средством маркировки товара признается средство идентификации, марка акцизного сбора и учетно-контрольная марка, содержащие информацию в соответствии с требованиями налогового законодательства Кыргызской Республики и/или законодательства ЕАЭС.

Средством идентификации признается уникальная последовательность символов в машиночитаемой форме, представленная в виде штрихового или иного кода или записанная на радиочастотную метку, или представленная с использованием иного средства или технологии автоматической идентификации, содержащая в себе информацию.

Перечень товаров, подлежащих маркировке в целях налогообложения, срок введения, порядок маркировки товаров утверждаются Кабинетом Министров.

Формат и состав информации, которая должна содержаться в средствах идентификации, и правила маркировки товаров отдельных товаров утверждаются уполномоченным налоговым органом в соответствии с порядком маркировки товаров;

18) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 2 февраля 2024 года N 31)

19) налоговая задолженность - сумма недоимки, а также неуплаченные суммы процентов, пеней и налоговых санкций;

20) налоговая задолженность, признанная налогоплательщиком - непогашенная сумма налоговой задолженности, начисленная на основании:

а) налоговой отчетности налогоплательщика;

б) решения органа налоговой службы, с которым налогоплательщик ознакомился и которое не оспорил, и срок оспаривания которого истек;

в) решения органа налоговой службы, в отношении которого имеется решение суда, вступившее в законную силу;

г) решения органа налоговой службы, в отношении которого применен льготный режим исполнения налогового обязательства;

д) решения органа налоговой службы, в отношении которого имеется заявление налогоплательщика о признании налоговой задолженности;

е) извещения органа налоговой службы о начислении суммы налога на имущество, исчисленной налоговым органом;

21) налоговая льгота - освобождение от уплаты налога или его части, предусмотренное настоящим Кодексом;

22) налоговая отчетность по косвенным налогам - налоговая отчетность по НДС и акцизному налогу, взимаемым при импорте товаров на территорию Кыргызской Республики с территорий государств-членов ЕАЭС;

23) налоговые органы - территориальные и/или функциональные подразделения уполномоченного налогового органа;

24) недействительный счет-фактура - счет-фактура, номер которого признан недействительным в случаях и порядке, установленных Кабинетом Министров;

25) недоимка - сумма налога и/или страховых взносов, не уплаченная в срок, установленный налоговым законодательством Кыргызской Республики и/или законодательством о государственном социальном страховании;

26) оборот товаров - импорт/ввоз товаров на территорию Кыргызской Республики, экспорт товаров с территории Кыргызской Республики, производство, хранение, перемещение и/или реализация товаров на территории Кыргызской Республики;

27) оператор национальной системы маркировки и прослеживаемости маркированных товаров (далее - Оператор маркировки) - государственный орган и/или организация с государственной долей собственности, определяемые Кабинетом Министров;

28) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 12 февраля 2025 года N 37)

29) основное средство - имущество, которое является основным средством в соответствии с законодательством о бухгалтерском учете Кыргызской Республики;

30) принципал - субъект, осуществляющий деятельность на основе гражданско-правовых договоров, в том числе договоров поручения, комиссии, агентского договора, договора доверительного управления;

31) программно-аналитическое средство - программное решение, посредством которого проводится анализ и контроль данных налогоплательщика;

32) процентный доход - доход от долговых требований любого вида, в том числе доход по кредитам, облигациям, ценным бумагам, векселям и другим видам требований, включая доход, полученный по договору финансовой аренды и договорам по исламскому финансированию;

33) процентный расход - расход по долговым обязательствам любого вида, в том числе расход по облигациям, исламским ценным бумагам, векселям и другим видам обязательств, включая расход, произведенный по договору финансовой аренды и договорам по исламскому финансированию;

34) расчеты с населением - расчеты с физическим лицом, не являющимся индивидуальным предпринимателем, за приобретенные им товары, работы и услуги для личного и/или семейного потребления;

35) реализация виртуального актива - обмен виртуального актива на национальную или иностранную валюту. Обмен одного виртуального актива на другой виртуальный актив не признается его реализацией;

36) решение органа налоговой службы - ненормативный акт, принимаемый органом налоговой службы в соответствии с настоящим Кодексом, который может быть оспорен в уполномоченном налоговом органе или суде, если иное не предусмотрено настоящим Кодексом;

37) субъект - физическое лицо, индивидуальный предприниматель, организация, государственное учреждение, обособленное подразделение, осуществляющие экономическую деятельность, независимо от их организационно-правовой формы, вида деятельности, подчиненности и форм собственности, и/или имеющие объекты налогообложения;

38) счет - расчетный и иной счет в банке или у оператора электронных денег и платежных систем, на который зачисляются и с которого могут расходоваться денежные средства субъекта;

39) торговая деятельность - деятельность, в том числе осуществляемая посредством электронной торговли, по реализации товаров, приобретенных с целью последующей реализации;

40) уполномоченный государственный орган - государственный орган Кыргызской Республики, имеющий функции и полномочия по регулированию налоговых правоотношений, проведению налоговой и таможенной политики;

41) уполномоченный налоговый орган - центральный государственный орган налоговой службы Кыргызской Республики;

42) участник организации - субъект, которому учредительными документами организации предоставлены обязательственные и/или вещные права в отношении этой организации;

43) фискальное программное обеспечение - программное обеспечение или аппаратно-программное средство, применяемое налогоплательщиком для сбора, обработки, хранения и передачи информации об активах, хозяйственных и других операциях налогоплательщика, используемое для определения обязательства налогоплательщика по налогам и неналоговым доходам;

44) экспорт работ и услуг - поставка работ и услуг, выполненных и оказанных налогоплательщиком в том случае, если место поставки работ и услуг в соответствии с настоящим Кодексом находится за пределами территории Кыргызской Республики;

45) экспорт товаров - вывоз реализуемых товаров с территории Кыргызской Республики на территорию государства-члена ЕАЭС или за пределы таможенной территории ЕАЭС;

46) игорная деятельность - деятельность, связанная с организацией, проведением азартных игр и предоставлением возможности доступа к ним в казино, на игровых автоматах, компьютерных симуляторах, в интерактивных заведениях, электронном (виртуальном) казино, букмекерских конторах, тотализаторах, независимо от места расположения сервера;

47) пункт приема ставок (касса) - обособленное рабочее место сотрудника букмекерской конторы или тотализатора, оборудованное необходимой электронно-вычислительной техникой и средствами связи и предназначенное для приема ставок и выплаты выигрышей;

48) оператор маркировки топлива - государственный орган и/или организация с государственной долей собственности, определяемые Кабинетом Министров;

49) топливный маркер - молекулярный маркер, проникающий в молекулярный состав топлива, устойчивый к вымыванию, наличие которого проверяется специальными приборами;

50) обезличенный субъект - субъект:

а) в адрес которого осуществлена поставка товара с оформлением счета-фактуры в виде электронного документа без указания реквизитов, позволяющих идентифицировать его, либо с указанием реквизитов, отсутствующих в Государственном реестре налогоплательщиков или принадлежащих другому налогоплательщику;

б) в адрес которого реализован товар с применением ККМ с нарушением типовых правил эксплуатации ККМ, утвержденных Кабинетом Министров;

в) обладающий признаками бездействующего лица, в адрес которого реализован товар;

г) являющийся физическим лицом, приобретающим товары в предпринимательских целях и отсутствующий в Государственном реестре налогоплательщиков в качестве индивидуального предпринимателя;

51) национальный оператор системы отслеживания перевозок товаров с использованием навигационных пломб (далее - Национальный оператор навигационной пломбы) - юридическое лицо, обеспечивающее отслеживание перевозок с использованием навигационных пломб, определяемое Кабинетом Министров;

52) навигационная пломба - техническое устройство, состоящее из элемента пломбирования и электронного блока, функционирующее на основе технологий навигационных спутниковых систем и обеспечивающее передачу информации, имеющей отношение к объекту отслеживания;

53) информационная система Национального оператора навигационной пломбы - информационная система отслеживания товаров с применением навигационных пломб;

54) объект отслеживания - товары и транспортные средства;

55) контрольно-кассовый чек - первичный учетный документ, выдаваемый при осуществлении расчета с населением, формируемый контрольно-кассовой машиной, или фискальным программным обеспечением, или информационной системой, работающими в интеграции с информационной системой уполномоченного налогового органа в порядке, определяемым уполномоченным налоговым органом;

56) пункт учета товаров - место, оснащенное необходимыми техническими средствами и сооружениями, для осуществления учета оборота товаров в целях налогообложения, прослеживаемости товаров и иных функций должностными лицами уполномоченных государственных органов, определяемых Кабинетом Министров;

57) транзакция - операция по перенаправлению денежных средств, полученных от иностранного субъекта и перечисленных по его поручению:

а) организацией, индивидуальным предпринимателем, филиалом/представительством иностранной организации, зарегистрированными в Кыргызской Республике в соответствии с законодательством Кыргызской Республики о государственной регистрации, и/или;

б) иностранной организацией, не имеющей постоянного учреждения в Кыргызской Республике и прошедшей налоговую регистрацию без прохождения государственной регистрации в налоговом органе по месту налоговой регистрации банка, в котором открыт ее счет.

Перенаправлением денежных средств признается их получение и передача как в наличной, так и безналичной форме, включая случаи получения и передачи через другого налогоплательщика, а также использование счета организации, индивидуального предпринимателя, филиала/представительства иностранной организации либо счета в банке Кыргызской Республики иностранной организации, не имеющей постоянного учреждения в Кыргызской Республике, прошедшей налоговую регистрацию без государственной регистрации по месту налоговой регистрации банка, в котором открыт счет.

58) дистрибьютор - организация или индивидуальный предприниматель, который осуществляет реализацию товара в интересах определенного субъекта и/или взаимозависимых субъектов, являющихся производителями и/или импортерами товаров, заключивший дистрибьюторский договор и имеющий дополнительные обязательства по продвижению товаров. Договор признается дистрибьюторским, если он содержит дополнительные обязательства покупателя по продвижению товаров продавца на внутреннем рынке. Импортеры признаются дистрибьюторами при наличии дистрибьюторского договора;

59) дробление бизнеса - преднамеренное распределение объема выручки на несколько взаимозависимых субъектов, созданных одним и/или несколькими субъектами, уплачивающими налог по ставке, предусмотренной подпунктом "а" пункта 1 части 1 и частью 8 статьи 423 настоящего Кодекса, а также налог на деятельность зоны торговли с особым режимом на основе патента в сфере торговли в целях занижения налогооблагаемой базы и уклонения от уплаты налогов.

Под критерии дробления бизнеса подпадают субъекты:

- осуществляющие торговую деятельность взаимозависимых субъектов в интересах общих учредителя, руководителя, в том числе в лице близких родственников и работников;

- осуществляющие деятельность взаимозависимых субъектов предпринимательства, совместно и/или в отдельности использующих объекты имущества и/или помещения, находящихся по одному адресу, с целью получения дохода;

60) оператор электронных денег и платежных систем - юридическое лицо, зарегистрированное и/или лицензированное в порядке, установленном законодательством Кыргызской Республики, осуществляющее выпуск электронных денег, а также предоставляющее услуги по переводу денежных средств, включая электронные деньги.

61) счет-фактура - налоговый документ, оформляемый налогоплательщиком при реализации товаров, выполнении работ и оказании услуг в соответствии с налоговым законодательством в электронном или бумажном виде;

62) счет-фактура в рамках торговой деятельности на электронной торговой площадке - сопроводительный документ, оформляемый при вывозе товаров без перехода права собственности с территории Кыргызской Республики в государства-члены ЕАЭС налогоплательщиком, осуществляющим торговую деятельность на электронной торговой площадке.

(В редакции Законов Кыргызской Республики от 30 июня 2022 года № 51, 3 апреля 2023 года № 78, 2 февраля 2024 года № 31, 23 июля 2024 года № 136, 12 февраля 2025 года № 37, 31 июля 2025 года № 185, 29 октября 2025 года № 243, 31 декабря 2025 года № 262, 6 августа 2026 года № 145 )

Кыргызча

Ушул Кодексте пайдаланылуучу терминдер жана аныктамалар 1. Жарандык, үй-бүлөлүк, бажы жана башка тармактар боюнча Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын ушул Кодексте колдонулуучу институттары, терминдери жана аныктамалары, эгерде ушул Кодексте башкача каралбаса, бул тармактардагы мыйзамдарда кандай колдонулса, ошондой мааниде колдонулат. 2. Ушул Кодексте төмөнкүдөй терминдер жана аныктамалар колдонулат: 1) агент - жарандык-укуктук келишимдердин, анын ичинде тапшырма, комиссия, транспорттук экспедиция келишимдеринин, агенттик келишимдин же болбосо ишенимдүү башкаруу келишиминин негизинде ишти жүзөгө ашыруучу субъект; 2) администрациялоо - ушул Кодекстин ченемдерин аткарууну камсыздоо боюнча салык жана бажы кызматтарынын органдарынын аракеттери; 3) банк - эгерде Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында башкача каралбаса, Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын (мындан ары - Улуттук банк) лицензиясы же күбөлүгү бар коммерциялык банк, адистештирилген финансылык-кредиттик же кредиттик мекеме же уюм; 4) жакын туугандар - Кыргыз Республикасынын үй-бүлөлүк мыйзамдарына ылайык никеде турган адамдар, асырап алуучулар жана асырап алынган балдар, камкорчулар жана/же көзөмөлчүлөр, ошондой эле ата-энелер, балдары, толук бир туугандар жана толук эмес бир туугандар, чоң аталар, чоң энелер, таяталар, таенелер, неберелер; 5) бюджет - Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджети; 6) товарларды убактылуу ташып кирүү/ташып чыгуу - ЕАЭБ мүчө-мамлекеттерден/мүчө мамлекеттерге төмөнкүлөрдү: а) концерттик-көңүл ачуу, спорттук, көргөзмө-жармаңке иш-чараларын өткөрүү үчүн товарларды жана жабдууларды; б) ижарага алынган негизги каражаттарды; в) оңдоо үчүн товарларды, анын ичинде кепилденген оңдоону; г) аскердик машыгууларды өткөрүү үчүн товарларды; д) сыноо үчүн негизги каражаттарды, аларды андан ары өзгөрүлбөгөн абалында ташып кирүү/ташып чыгуу шартында жана ташып кирүүдө/ташып чыгууда аларды идентификациялоону камсыз кылуу мүмкүнчүлүгү менен ташып кирүү/ташып чыгуу; е) товарларды ташууга, сактоого жана сатууга арналган, кийин өзгөрүлбөгөн абалында ташып кирүү/ташып чыгуу шартында жана ташып кирүүдө/ташып чыгууда аларды идентификациялоону камсыз кылуу мүмкүнчүлүгү менен кайтарылуучу идиштерди. ЕАЭБге мүчө мамлекеттерден товарларды убактылуу ташып кирүү/ташып чыгуу мөөнөтү 24 айдан ашпайт. ЕАЭБге мүчө мамлекеттерге товарларды убактылуу ташып кирүү/ташып чыгуу максаттарына жараша айрым товарлардын категориялары үчүн Министрлер Кабинети 24 айдан кыйла узак мөөнөттү аныктоого укуктуу. 7) (КР 2023-жылдын 3-апрелиндеги N 78 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту) 8) түшкөн каражат - салык төлөөчү тарабынан сатылган товарлардан, жумуштардан, кызмат көрсөтүүлөрдөн (анын ичинде бартердик операциялар боюнча) алынган же алынууга тийиш болгон акча каражаттары. Агент үчүн товарларды сатуудан, жумуштардан же кызмат көрсөтүүлөрдөн түшкөн каражат болуп агенттик сый акы саналат; 9) товарларды маркалоонун мамлекеттик автоматташтырылган маалымат тутуму (мындан ары - "Товарларды маркалоо" МАМТ) - маркалоо коддорун генерациялоону, идентификациялоо каражаттары менен милдеттүү түрдө маркаланууга тийиш болгон товарларды жүгүртүү тууралуу маалыматты чогултууну жана иштетүүнү, сактоону, берүүнү жана жайылтууну жүзөгө ашыруучу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын башка салык мыйзамдары жана ЕАЭБ укуктары менен каралган башка максаттарда колдонулуучу ыйгарым укуктуу салык органынын маалымат тутуму; 10) тутумдук негиздеги иш -төмөнкүдөй иштер: а) окшош жана/же бир тектүү товарларды сатуу боюнча, эгерде календардык жылдын ичинде эки бирдиктен ашык товар сатылса; Катталган жеке ишкерлерди жана юридикалык жактарды кошпогондо, ушул пунктча ТЭИ ТН 8703 товардык позициясында классификациялануучу транспорт каражаттарын жана майыптыгы бар адамдар үчүн жеке мобилдүүлүк каражаттарын жеке жактардын сатуусуна 2029-жылдын 1-январына чейин жайылтылбайт; б) акы төлөнүүчү негизде иштерди аткаруу жана/же кызматтарды көрсөтүү боюнча, эгерде мындай иштер же кызмат көрсөтүүлөр календардык жылдын ичинде эки жолудан ашык аткарылса; 11) товарларды импорттоо - төмөнкүлөрдү ташып кирүү: а) ЕАЭБ Кыргыз Республикасындагы бажы аймагына ички керектөө үчүн чыгаруунун бажы жол-жобосуна жайгаштырылган чет өлкөлүк товарларды; б) кайра импорттоо бажы жол-жобосуна жайгаштырылган ЕАЭБ товарларын: - ЕАЭБ Кыргыз Республикасындагы бажы аймагына; - Кыргыз Республикасындагы эркин экономикалык зоналардын жана эркин кампалардын аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына; в) ЕАЭБ мүчө башка мамлекеттин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына ЕАЭБ төмөнкүдөй товарларын: - менчикке сатып алынган; - финансылык ижара келишими боюнча пайдаланууга алынган; - иштетип алма чийки заттарды кайра иштетүүнүн продуктулары болуп саналган; г) Кыргыз Республикасындагы эркин экономикалык зоналардын, эркин кампалардын жана бажы кампаларынын аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына чет өлкөлүк товарларды; д) эгерде чийки затты ташып кирүү күнүнөн тартып 24 айдан ашык өтсө жана кайра иштетүү продуктулары Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары ташылып чыкпаса, Кыргыз Республикасынын аймагында кайра иштетүү үчүн ЕАЭБ мүчө башка мамлекеттин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына иштетип алма чийки заттарды; е) Кыргыз Республикасында ЕАЭБдин бажы аймагына жеке пайдалануу үчүн ташып келинген, жыйынды бажы төлөмү түрүндө алынуучу бажы алымдары, салыктары төлөнүүгө тийиш болгон чет өлкөлүк товарларды; 12) мүлк - Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарына ылайык мүлккө кирүүчү объекттер; 13) салык төлөөчүнүн идентификациялык салык номери (мындан ары - ИСН) - анын негизинде Кыргыз Республикасынын салык төлөөчүлөрүн каттоо жана салыктык эсепке алуу жүзөгө ашырылуучу уникалдуу санариптик код; 14) жеке эмгек иши - илимий, педагогикалык (окутуучулук), чыгармачылык чөйрөлөрдө, ошондой эле Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу башка чөйрөлөрдө өз алдынча жана жалданма эмгекти тартпастан жүзөгө ашырылуучу жеке жактын иши; 15) исламдык каржылоо - Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында жана Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында белгиленген банк ишинин жана каржылоонун исламдык принциптерине ылайык банктын жана/же лизингдик компаниянын, баалуу кагаздар рыногунун кесипкөй катышуучусунун, исламдык атайын финансылык компаниянын иши; 16) салык төлөөчүнүн жеке эсеби - салык төлөөчүнүн салык милдеттенмесин аткаруу менен байланышкан кошуп эсептɵɵлɵрдү жана түшүүлөрдү эсепке алуу максатында салыктык контролдоо инструменти; 17) товарды маркалоо - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана/же ЕАЭБдин мыйзамдарынын талаптарына ылайык Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу идентификациялоо каражаттарын жана/же акциздик жыйымдын маркасын жана/же эсептик-контролдук марканы товарга же анын таңгагына түшүрүү/бекитүү же товарга же анын курамына отун же молекулярдык маркерди жана/же башка каражаттарды кошуу. Товарды маркалоо каражаты деп Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарынын жана/же ЕАЭБдин мыйзамдарынын талаптарына ылайык маалыматтарды камтыган идентификациялоо каражаты, акциздик жыйымдын маркасы жана эсептик-контролдук марка таанылат. Идентификациялоо каражаты деп штрих же башка код түрүндө берилген же радиожыштык белгисине жазылган же өзүнө маалыматты камтыган автоматтык идентификациялоонун башка каражаттарын же технологияларын колдонуу менен берилген машина окуй ала турган формадагы символдордун уникалдуу ырааттуулугу таанылат. Салык салуу максатында маркаланууга тийиш болгон товарлардын тизмеги, киргизүү мөөнөтү, товарларды маркалоонун тартиби Министрлер Кабинети тарабынан бекитилет. Идентификациялоо каражаттарында камтылууга тийиш болгон маалыматтын форматы жана курамы, айрым товарлардын товарларын маркалоонун эрежелери товарларды маркалоо тартибине ылайык ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан бекитилет; 18) (КР 2024-жылдын 2-февралындагы N 31 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту) 19) салык карызы - салык калдыгынын суммасы, ошондой эле пайыздардын, туумдардын жана салык санкцияларынын төлөнбөгөн суммалары; 20) салык төлөөчү тарабынан таанылган салык карызы - төмөнкүлөрдүн негизинде кошуп эсептелген салык карызынын төлөнбөгөн суммасы: а) салык төлөөчүнүн салык отчеттуулугунун; б) салык кызматынын органынын салык төлөөчү таанышкан жана талашпаган жана талашуу мөөнөтү аяктаган чечиминин; в) ага карата мыйзамдуу түрдө күчүнө кирген соттун чечими бар салык кызматынын органынын чечиминин; г) ага карата салык милдеттемесин аткаруунун жеңилдетилген режими колдонулган салык кызматынын органынын чечиминин; д) салык карызын таануу жөнүндө салык төлөөчүнүн ага карата арызы бар салык кызматынын органынын чечиминин; е) салык кызматынын органынын салык органы тарабынан эсептелген мүлк салыгынын суммасын эсептөө жөнүндө билдирүүсүнүн; 21) салыктык жеңилдик - ушул Кодексте каралган салыкты же анын бөлүгүн төлөөдөн бошотуу; 22) кыйыр салыктар боюнча салык отчеттуулугу - ЕАЭБ мүчө-мамлекеттердин аймактарынан Кыргыз Республикасынын аймагына товарларды импорттоодо алынуучу КНС жана акциз салыгы боюнча салык отчеттуулугу; 23) салык органдары - ыйгарым укуктуу салык органынын аймактык жана/же функционалдык бөлүмдөрү; 24) жараксыз эсеп-фактура - Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген учурларда жана тартипте номери жараксыз деп таанылган эсеп-фактура; 25) өнбөгөн калдык - Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында жана/же мамлекеттик социалдык камсыздандыруу жөнүндө мыйзамдарында белгиленген мөөнөттө төлөнбөгөн салыктын жана/же камсыздандыруу төгүмдөрүнүн суммасы; 26) товарларды жүгүртүү - товарларды Кыргыз Республикасынын аймагына импорттоо/ташып келүү, товарларды Кыргыз Республикасынын аймагынан экспорттоо, товарларды Кыргыз Республикасынын аймагында өндүрүү, сактоо, ордун которуу жана/же сатуу; 27) маркалоонун жана маркаланган товарларды көзөмөлдөөнүн улуттук тутумунун оператору (мындан ары - Маркалоо оператору) - Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу мамлекеттик орган жана/же менчиктин мамлекеттик үлүшү бар уюм; 28) (КР 2025-жылдын 12-февралындагы N 37 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту) 29) негизги каражат - Кыргыз Республикасынын бухгалтердик эсеп жөнүндө мыйзамдарына ылайык негизги каражат болуп саналган мүлк; 30) принципал - ишин жарандык-укуктук келишимдердин, анын ичинде тапшырма келишимдеринин, комиссиянын, агенттик келишимдин, ишенимдүү башкаруу келишиминин негизинде жүзөгө ашыруучу субъект; 31) программалык-талдоо каражаты - салык төлөөчүнүн маалыматтарына ал аркылуу талдоо жана контролдоо жүргүзүлө турган программалык чечим; 32) пайыздык киреше - кандай болбосун түрдөгү карыздык талаптар боюнча киреше, анын ичинде насыялар, облигациялар, баалуу кагаздар, векселдер жана талаптардын башка түрлөрү боюнча киреше, анын ичинде финансылык ижара келишими жана исламдык каржылоо боюнча келишимдери боюнча алынган киреше; 33) пайыздык чыгаша - кандай болбосун түрдөгү карыздык милдеттенмелер боюнча чыгаша, анын ичинде облигациялар, исламдык баалуу кагаздар, векселдер жана милдеттенмелердин башка түрлөрү боюнча чыгаша, анын ичинде финансылык ижаранын келишими жана исламдык каржылоо келишимдер боюнча жүргүзүлгөн чыгаша; 34) калк менен эсептешүүлөр - жеке ишкер болуп эсептелбеген жеке жак менен анын жеке өзүнүн жана/же үй-бүлөлүк керектөөлөрү үчүн сатып алган товарлар, жумуштар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн эсептешүүлөр; 35) виртуалдык активди сатып өткөрүү - виртуалдык активди улуттук же чет өлкөлүк валютага алмашуу. Бир виртуалдуу активди башка виртуалдуу активге алмаштыруу аны сатып ɵткɵрүү деп таанылбайт; 36) салык кызматынын органынын чечими - эгерде ушул Кодексте башкасы каралбаса, ыйгарым укуктуу салык органында же сотто талашылышы мүмкүн болгон, ушул Кодекске ылайык салык кызматынын органы тарабынан кабыл алынуучу ченемдик эмес акт; 37) субъект - уюштуруу-укуктук формасына, ишинин түрүнө, баш ийүүсүнө жана менчигинин формасына карабастан экономикалык ишти жүзөгө ашыруучу жана/же салык салуу объекттери бар жеке жак, жеке ишкер, уюм, мамлекеттик мекеме, обочолонгон бөлүмчө; 38) эсеп - субъекттин акча каражаттары эсепке киргизилиши жана андан сарпталышы мүмкүн болгон банктагы же электрондук акча жана төлөм тутумдарынын операторундагы эсептешүү жана башка эсеби; 39) соода иши - кийин сатуу максатында сатып алынган товарларды сатуу боюнча, анын ичинде электрондук соода аркылуу жүзөгө ашырылуучу иш; 40) ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган - салыктык укук мамилелерин жөнгө салуу, салык жана бажы саясатын жүргүзүү боюнча иш-милдеттерге жана ыйгарым укуктарга ээ болгон Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органы; 41) ыйгарым укуктуу салык органы - Кыргыз Республикасынын салык кызматынын борбордук мамлекеттик органы; 42) уюмдун катышуучусу - уюмдун уюмдаштыруучу документтери менен ушул уюмга карата милдеттендирүүчү жана/же буюмдук укуктар берилген субъект; 43) фискалдык программалык камсыздоо - салыктар жана салыктык эмес кирешелер боюнча салык төлөөчүнүн милдеттенмесин аныктоо үчүн колдонулуучу салык төлөөчүнүн активдери, чарбалык жана башка операциялары жөнүндө маалыматты чогултуу, иштеп чыгуу, сактоо жана өткөрүп берүү үчүн салык төлөөчү тарабынан пайдалануучу программалык камсыздоо же аппараттык-программалык каражат; 44) жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү экспорттоо - эгерде ушул Кодекске ылайык жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү берүү орду Кыргыз Республикасынын аймагынын чегинен тышкары болсо, салык төлөөчү тарабынан аткарылган жана көрсөтүлгөн жумуштарды жана кызмат көрсөтүүлөрдү берүү; 45) товарларды экспорттоо - Кыргыз Республикасынын аймагынан ЕАЭБ мүчө-мамлекеттердин аймагына же ЕАЭБ бажы аймагынын чегинен тышкары сатылуучу товарларды ташып чыгуу. 46) оюн-зоок иши - казинодо, оюн автоматтарында, компьютердик симуляторлордо, интерактивдүү жайларда, электрондук (виртуалдук) казинодо, сервердин жайгашкан жерине карабастан букмекердик контораларда, тотализаторлордо кумар оюндарына жеткиликтүүлүктү уюштуруу, жүргүзүү жана берүү менен байланышкан иш; 47) ставкаларды кабыл алуу пункту (касса) - букмекердик конторанын же тотализатордун кызматкеринин электрондук-эсептөө техникасы жана керектүү байланыш каражаттары менен жабдылган жана ставкаларды кабыл алууга жана утуштарды берүүгө арналган, өзүнчө бөлүнгөн өзгөчө жумуш орду; 48) отунду маркалоо оператору - Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу мамлекеттик орган жана/же менчиктин мамлекеттик үлүшү бар уюм; 49) отун маркери - отундун молекулярдык курамына кирген, жуулууга туруктуу молекулярдык маркер, анын болушу атайын приборлор менен текшерилет; 50) жеке маалыматтары көрсөтүлбөгөн субъект - төмөнкү субъект: а) аны идентификациялоого мүмкүндүк берүүчү реквизиттерди көрсөтпөстөн же болбосо Салык төлөөчүлөрдүн мамлекеттик реестринде жок болгон же башка салык төлөөчүгө таандык реквизиттерди көрсөтүп, электрондук документ түрүндөгү эсеп-фактурасын тариздөө менен анын дарегине товарды берүү жүзөгө ашырылган субъект; б) Министрлер Кабинети бекиткен ККМди пайдалануунун типтүү эрежелерин бузуу менен ККМди колдонуу аркылуу анын дарегине товар сатып өткөрүлгөн субъект; в) анын дарегине товар сатылган аракетсиз жактын белгилери бар; г) ишкердик максатта товарларды сатып алган жана жеке ишкер катары Салык төлөөчүлөрдүн мамлекеттик реестринде жок жеке жак болуп саналган; 51) навигациялык пломбаларды пайдалануу менен товарларды ташууларга байкоо жүргүзүү тутумунун улуттук оператору (мындан ары - Навигациялык пломбанын улуттук оператору) - Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу навигациялык пломбаларды колдонуу менен ташууларга байкоо жүргүзүүнү камсыз кылуучу юридикалык жак; 52) навигациялык пломба - пломбалоо элементинен жана электрондук блоктон турган, навигациялык спутник тутумдарынын технологияларынын негизинде иштөөчү жана байкоо жүргүзүү объектисине тиешеси бар маалыматты берүүнү камсыз кылуучу техникалык түзүлүш; 53) Навигациялык пломбанын улуттук операторунун маалымат тутуму - навигациялык пломбаларды колдонуу менен товарларга байкоо жүргүзүүнүн маалымат тутуму; 54) байкоо жүргүзүү объектиси - товарлар жана транспорт каражаттары; 55) контролдук-кассалык чек - ыйгарым укуктуу салык органы тарабынан аныкталуучу тартипте ыйгарым укуктуу салык органынын маалымат тутуму менен интеграцияланып иштеген контролдук-кассалык машинада же фискалдык программалык камсыздоодо же маалымат тутумунда түзүлүүчү калк менен эсептешүү жүргүзүүдө берилүүчү алгачкы эсепке алуу документи; 56) товарларды эсепке алуу пункту - Министрлер Кабинети аныктаган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдардын кызмат адамдары тарабынан салык салуу, товарларга байкоо жүргүзүү жана башка функцияларды ишке ашыруу максатында товарларды жүгүртүүнү эсепке алуу үчүн зарыл техникалык каражаттар жана курулмалар менен жабдылган жер; 57) транзакция - чет өлкөлүк субъекттен алынган жана анын тапшырмасы боюнча төмөнкүлөр тарабынан которулган акча каражаттарын кайра жөнөтүү боюнча операция: а) мамлекеттик каттоо жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Кыргыз Республикасында катталган уюм, жеке ишкер, чет өлкөлүк уюмдун филиалы/өкүлчүлүгү; жана/же б) Кыргыз Республикасында туруктуу мекемеси жок жана анын эсеби ачылган банктын салыктык катталган жери боюнча салык органында мамлекеттик каттоодон өтпөстөн салыктык каттоодон өткөн чет өлкөлүк уюм. Акча каражаттарын кайра жөнөтүү деп аларды накталай да, накталай эмес да формада алуу жана өткөрүп берүү, анын ичинде башка салык төлөөчү аркылуу алуу жана өткөрүп берүү учурлары, ошондой эле уюмдун, жеке ишкердин, чет өлкөлүк уюмдун филиалынын/өкүлчүлүгүнүн эсебин же болбосо Кыргыз Республикасында туруктуу мекемеси жок, эсеп ачылган банктын салыктык катталган жери боюнча мамлекеттик каттоосуз салыктык каттоодон өткөн чет өлкөлүк уюмдун Кыргыз Республикасынын банкындагы эсебин пайдалануу таанылат. 58) дистрибьютор - белгилүү бир субъекттин жана/же товарларды өндүрүүчүлөр жана/же импорттоочулар болуп саналган өз ара көз каранды субъекттердин кызыкчылыгы үчүн товарларды сатууну жүзөгө ашыруучу, дистрибьютордук келишим түзгөн жана товарларды илгерилетүү боюнча кошумча милдеттенмелери бар уюм же жеке ишкер. Эгерде келишимде сатуучунун товарларын ички рынокто илгерилетүү боюнча сатып алуучунун кошумча милдеттенмелери камтылса, ал дистрибьютордук келишим деп таанылат. Импорттоочулар дистрибьютордук келишим болгон учурда дистрибьюторлор деп таанылат; 59) бизнести майдалоо - түшкөн каражаттын көлөмүн ушул Кодекстин 423-беренесинин 1-бөлүгүнүн 1-пунктунун "а" пунктчасында жана 8-бөлүгүндө каралган ставка боюнча салыкты, ошондой эле салык салынуучу базаны төмөндөтүү жана салыктарды төлөөдөн качуу максатында соода чөйрөсүндөгү патенттин негизинде өзгөчө режимдеги соода зонасынын ишине салыкты төлөөчү бир жана/же бир нече субъекттер тарабынан түзүлгөн өз ара көз каранды бир нече субъекттерге атайылап бөлүштүрүү. Бизнести майдалоо критерийлерине туура келген субъекттер: - өз ара көз каранды субъекттердин соода ишин жалпы уюштуруучунун, жетекчинин кызыкчылыгында, анын ичинде жакын туугандарынын жана кызматкерлеринин атынан жүзөгө ашыруучу; - киреше алуу максатында бир даректе жайгашкан мүлк объекттерин жана/же жайларды биргелешип жана/же өзүнчө пайдаланган өз ара көз каранды ишкердик субъекттеринин ишин жүзөгө ашыруучу; 60) электрондук акчалардын жана төлөм тутумдарынын оператору - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте катталган жана/же лицензияланган, электрондук акчаларды чыгаруучу, ошондой эле акча каражаттарын, анын ичинде электрондук акчаларды которуу боюнча кызматтарды көрсөтүүчү юридикалык жак. 61) эсеп-фактура - товарды сатууда, жумуштарды аткарууда жана кызматтарды көрсөтүүдө салык төлөөчү тарабынан салык мыйзамдарына ылайык электрондук же кагаз жүзүндөгү таризделүүчү салык документи; 62) электрондук соода аянтчасындагы соода ишинин алкагындагы эсеп-фактура - электрондук соода аянтчасында соода ишин жүргүзүүчү салык төлөөчү тарабынан Кыргыз Республикасынын аймагынан ЕАЭБге мүчө мамлекеттерге товарларды менчик укугу өтпөстөн ташып чыгарууда таризделүүчү коштомо документ. (Кыргыз Республикасынын 2022-жылдын 30-июнундагы № 51, 2023-жылдын 3-апрелиндеги № 78, 2024-жылдын 2-февралындагы № 31, 2024-жылдын 23-июлундагы № 136, 2025-жылдын 12-февралындагы № 37, 2025-жылдын 31-июлундагы № 185 , 2025-жылдын 29-октябрындагы № 243, 2025-жылдын 31-декабрындагы № 262, 2026-жылдын 6-августундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

Спросить юриста