Перейти к содержимому
GPTKG
ст. 7
Закон КР от 3 декабря 2021 года № 147 "Об аудиторской деятельности" · гл. 2Статус: действует

Статья 7. Аудиторская организация

1.

Аудиторская организация не может быть создана в форме открытого акционерного общества или государственного (муниципального) предприятия.

2.

Аудиторская организация должна соответствовать следующим требованиям:

1) минимальный размер уставного капитала аудиторской организаций составляет 100000 сомов, формируется в национальной валюте, в безналичной форме и полностью оплачивается за счет денежных средств участников (акционеров);

2) не менее 51 процента уставного капитала аудиторской организации должно принадлежать аудиторам и (или) иностранным аудиторским организациям;

3) не менее 75 процентов кадрового состава аудиторской организации должны составлять граждане Кыргызской Республики;

4) аудиторская организация обязана быть членом профессионального аудиторского объединения, состоящего в Едином государственном реестре в соответствии с требованиями настоящего Закона;

5) в аудиторской организации должно быть не менее 2 аудиторов по основному месту работы (в штате);

6) руководителем единоличного или коллегиального исполнительного органа аудиторской организации должен быть аудитор, при этом численность аудиторов в коллегиальном исполнительном органе аудиторской организации должна составлять не менее 50 процентов состава такого органа;

7) иметь в наличии правила осуществления внутреннего контроля качества аудита, разработанные в соответствии со стандартами управления качеством и утвержденных аудиторской организацией.

3.

Аудиторская организация для допущения к аудиту субъектов публичного интереса, субъектов крупного предпринимательства должна соответствовать следующим требованиям:

1) в аудиторской организации должно быть не менее 3 аудиторов по основному месту работы (в штате);

2) 3 аудитора по основному месту работы в аудиторской организации должны иметь опыт проведения аудита финансовой отчетности, составленной в соответствий с Международными стандартами финансовой отчетности и/или Международного стандарта финансовой отчетности для субъектов малого и среднего предпринимательства, не менее 3 лет.

4.

Иностранные аудиторские организации, за исключением аудиторских организаций, проводящих аудит Национального банка Кыргызской Республики, имеют право проводить аудит в Кыргызской Республике при образовании соответствующих аудиторских организаций - резидентов Кыргызской Республики в соответствии с настоящим Законом.

4-1.

Аудиторская организация, осуществляющая аудиторскую деятельность на территории Кыргызской Республики, не вправе быть учредителем/участником/акционером другой аудиторской организации - резидента Кыргызской Республики.

5.

Аудиторская организация не вправе заниматься какой-либо иной предпринимательской деятельностью, кроме оказания услуг по:

1) постановке, восстановлению, ведению бухгалтерского учета, составлению финансовой отчетности, бухгалтерскому консультированию;

2) управленческому консультированию, стратегическому планированию, консультированию, связанному с финансово-хозяйственной деятельностью, в том числе анализу финансово-хозяйственной деятельности хозяйствующих субъектов, индивидуальных предпринимателей;

3) консультированию в области информационных технологий, по вопросам автоматизации бухгалтерского учета и аудита;

4) налоговому консультированию/контролю, постановке, восстановлению, ведению налогового учета, составлению налоговых расчетов и деклараций;

5) внутреннему аудиту в соответствии с требованиями законодательства;

6) аудиту информационных систем, связанных с финансово-хозяйственной деятельностью в соответствии с международными стандартами;

7) оценочной деятельности в соответствии с требованиями законодательства об оценочной деятельности;

8) проведению научно-исследовательских и экспериментальных работ в областях, связанных с аудиторской деятельностью и бухгалтерским учетом;

9) обучению в областях, связанных с аудиторской деятельностью (бухгалтерский учет, экономика, финансы, налогообложение, право (связанное с финансово-хозяйственной, предпринимательской деятельностью), автоматизированными бухгалтерскими и аудиторскими системами, использованием компьютерных программ в бухгалтерской, экономической и аудиторской деятельности и др.).

6.

При проведении аудита финансовой отчетности субъектов предпринимательства, государственных или муниципальных предприятий аудиторской организации запрещается предоставление услуг, предусмотренных в пунктах 1, 4, 5 и 7 части 5 настоящей статьи, в период с начала проверяемого периода до представления аудиторского заключения. Аудиторской организации разрешается предоставление услуг, предусмотренных в пунктах 2, 3, 6, 8 и 9 части 5 настоящей статьи, при условии, если:

1) они не влияют непосредственно в отдельности или в совокупности на проверяемую в рамках аудита финансовую отчетность;

2) оценка влияния на проверяемую в рамках аудита финансовую отчетность полностью документируется и поясняется в дополнительном отчете для аудиторского комитета;

3) аудиторской организацией соблюдаются принципы независимости, установленные Кодексом этики и настоящим Законом.

4) группа аудиторов аудиторской организации не участвует/участвовала в оказании услуг аудита финансовой отчетности и процесс разделения группы аудиторов документируется.

7.

Аудиторская организация обязана разработать политику и процедуры, предусматривающие условия, при которых учредители/участники/акционеры, а также члены совета исполнительного органа аудиторской организации не оказывали влияния на проведение аудита и не создавали угрозу независимости и объективности аудитора, проводящего аудит от имени аудиторской организации.

8.

Аудиторская организация обязана проводить аудит в соответствии со стандартами аудита, стандартами управления качеством и требованиями настоящего Закона и должна применять:

1) процедуры корпоративного управления и процедуры бухгалтерского учета;

2) внутренние процедуры контроля качества;

3) процедуры оценки рисков;

4) меры защиты и контроля систем обработки информации;

5) политику вознаграждения и стимулирования аудиторов.

9.

Аудиторская организация назначает аудитора, ответственного за проведение аудита, подготовку аудиторского заключения и оформление рабочей документации, и предоставляет в его распоряжение необходимые для проведения аудита ресурсы и компетентный персонал. Ответственный за задание аудитор обязан лично участвовать в проведении аудита.

10.

С целью обеспечения качества аудита аудиторская организация обязана разработать, утвердить и проводить политику и процедуры контроля качества аудита в соответствии с настоящим Законом, стандартами аудита, стандартами управления качеством и Кодексом этики.

11.

Аудиторская организация назначает аудитора, ответственного за внутренний контроль качества аудита на уровне аудиторской организации. Контроль качества аудита проводится аудитором либо специалистом по аудиту, имеющим опыт работы в аудите не менее 5 лет (работающим в данной аудиторской организации или организации, находящейся в одной международной сети) и не участвовавшим в проведении данного аудита, или аудитором другой аудиторской организации на договорной основе с соблюдением конфиденциальности.

Контроль качества аудита проводится на уровне отдельных заданий согласно требованиям внутренней политики и процедур аудиторских организаций по контролю качества аудита и международных стандартов, исходя из оценки риска каждого отдельного задания.

12.

Аудиторская организация на регулярной основе, но не менее одного раза в 2 года оценивает эффективность политики и процедур контроля качества аудита, ведет учет оценок и предлагаемых мер повышения эффективности внутреннего контроля качества аудита.

13.

Аудиторская организация должна вести учет аудируемых субъектов, в отношении которых проводился аудит, включая:

1) наименование и местонахождение аудируемого субъекта;

2) фамилию, имя, отчество аудитора, проводившего аудит;

3) сумму вознаграждения за проведение аудита, полученную от аудируемого субъекта;

4) любые письменные претензии, предъявленные аудиторской организацией к проведенному аудиту.

14.

Аудиторская организация обязана:

1) завершить оформление рабочей документации по каждому договору на проведение аудита на бумажных носителях информации и/или на электронных носителях не позднее 60 календарных дней с даты составления аудиторского заключения;

2) хранить документы на бумажных и/или электронных носителях информации не менее 6 лет с даты подписания аудиторского заключения.

15.

Аудиторская организация предоставляет в уполномоченный государственный орган отчет о своей деятельности, который включает информацию о соблюдении процедур контроля качества аудита. Аудиторская организация, которая проводит аудит субъектов публичного интереса, субъектов крупного предпринимательства, предоставляет в уполномоченный государственный орган отчет о прозрачности. Порядок составления и предоставления отчета о деятельности аудиторской организации, отчета о прозрачности определяется Кабинетом Министров Кыргызской Республики.

(В редакции Закона КР от 20 июня 2025 года № 122)

Кыргызча
Аудитордук уюм 1. Аудитордук уюмду ачык акционердик коом же мамлекеттик (муниципалдык) ишкана түрүндө түзүү мүмкүн эмес. 2. Аудитордук уюм төмөнкүдөй талаптарга ылайык келүүгө тийиш: 1) аудитордук уюмдун уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү 100000 сомду түзөт, улуттук валютада, накталай эмес түрдө түзүлөт жана катышуучулардын (акционерлердин) акча каражаттарынын эсебинен толук төлөнөт; 2) аудитордук уюмдун уставдык капиталынын 51 пайыздан кем эмеси аудиторлорго жана (же) чет өлкөлүк аудитордук уюмдарга таандык болууга тийиш; 3) аудитордук уюмдун кадрдык курамынын 75 пайыздан кем эмесин Кыргыз Республикасынын жарандары түзүүгө тийиш; 4) аудитордук уюм ушул Мыйзамдын талаптарына ылайык Бирдиктүү мамлекеттик реестрде турган кесиптик аудитордук бирикменин мүчөсү болууга милдеттүү; 5) аудитордук уюмда негизги жумуш орду боюнча (штатта) 2ден кем эмес аудитор болууга тийиш; 6) аудитордук уюмдун жеке же коллегиалдуу аткаруу органынын жетекчиси аудитор болууга тийиш, мында аудитордук уюмдун коллегиалдуу аткаруу органындагы аудиторлордун саны мындай органдын курамынын 50 пайыздан кем эмесин түзүүгө тийиш; 7) сапатты башкаруу стандарттарына ылайык иштелип чыккан жана аудитордук уюм тарабынан бекитилген аудиттин сапатын ички контролдоону жүзөгө ашыруу эрежелери болууга тийиш; 3. Ачык кызыкчылыктагы субъекттерге, ири ишкердиктин субъекттерине аудитке уруксат берүү үчүн аудитордук уюм төмөнкүдөй талаптарга ылайык келүүгө тийиш: 1) аудитордук уюмда негизги иштеген жери боюнча (штатта) 3төн кем эмес аудитор болууга тийиш; 2) аудитордук уюмда негизги иштеген жери боюнча 3 аудитор Финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарына жана/же Чакан жана орто ишкердиктин субъекттери үчүн Финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарына ылайык түзүлгөн финансылык отчеттуулуктун аудитин жүргүзүүнүн 3 жылдан кем эмес тажрыйбасына ээ болууга тийиш. 4. Кыргыз Республикасынын Улуттук банкына аудит жүргүзгөн аудитордук уюмдарды кошпогондо, чет өлкөлүк аудитордук уюмдар ушул Мыйзамга ылайык тиешелүү аудитордук уюмду - Кыргыз Республикасынын резиденттерин түзүүдө Кыргыз Республикасында аудит жүргүзүүгө укуктуу. 4-1. Кыргыз Республикасынын аймагында аудитордук ишти жүзөгө ашырган аудитордук уюм башка аудитордук уюмдун - Кыргыз Республикасынын резидентинин уюштуруучусу/катышуучусу/акционери болууга укуксуз. 5. Аудитордук уюм кандайдыр бир башка ишкердик иштер менен алектенүүгө укуксуз, буга төмөнкүлөр боюнча кызмат көрсөтүүлөр кирбейт: 1) бухгалтердик эсепке коюу, аны калыбына келтирүү, жүргүзүү, финансылык отчеттуулукту түзүү, бухгалтердик консультация берүү; 2) башкаруу консультациясын берүү, стратегиялык пландаштыруу, финансылык-чарбалык иш менен байланышкан консультация берүү, анын ичинде чарба жүргүзүүчү субъекттердин, жеке ишкерлердин финансылык-чарбалык иштерине талдоо жүргүзүү; 3) маалыматтык технологиялар жаатында, бухгалтердик эсепти жана аудитти автоматташтыруу маселелери боюнча консультацияларды берүү; 4) салыктык консультацияларды берүү/контролдоо, салыктык эсепке коюу, аны калыбына келтирүү, жүргүзүү, салыктык эсептерди жана декларацияларды түзүү; 5) мыйзамдардын талаптарына ылайык ички аудит; 6) эл аралык стандарттарга ылайык финансылык-чарбалык иш менен байланышкан маалымат тутумдарынын аудити; 7) баалоо иши жөнүндө мыйзамдардын талаптарына ылайык баалоо иштери; 8) аудитордук иш жана бухгалтердик эсеп менен байланышкан тармактарда илимий-изилдөө жана эксперименттик иштерди жүргүзүү; 9) аудитордук иш (бухгалтердик эсеп, экономика, финансы, салык салуу, укук (финансылык-чарбалык жана ишкердик иштер менен байланыштуу), автоматташтырылган бухгалтердик жана аудитордук тутумдар, бухгалтердик, экономикалык жана аудитордук иштерде жана башкаларда компьютердик программаларды пайдалануу) менен байланышкан тармактарда окутуу. 6. Ишкердик субъекттеринин, мамлекеттик же муниципалдык ишканалардын финансылык отчеттуулугуна аудит жүргүзүүдө текшерилүүчү мезгил башталгандан тартып аудитордук корутунду берилгенге чейинки мезгилде аудитордук уюмдун ушул берененин 5-бөлүгүнүн 1, 4, 5 жана 7-пункттарында каралган кызматтарды көрсөтүүсүнө тыюу салынат. Аудитордук уюмга ушул берененин 5-бөлүгүнүн 2, 3, 6, 8 жана 9-пункттарында каралган кызматтарды көрсөтүүгө төмөнкүдөй шартта уруксат берилет, эгерде: 1) алар аудиттин алкагында текшерилүүчү финансылык отчеттуулукка өзүнчө же жыйындысында түздөн-түз таасир тийгизбесе; 2) аудиттин алкагында текшерилүүчү финансылык отчеттуулукка таасирди баалоо толук документтештирилсе жана аудитордук комитет үчүн кошумча отчетто түшүндүрүлсө; 3) аудитордук уюм тарабынан Этика кодексинде жана ушул Мыйзамда белгиленген көз карандысыздык принциптери сакталса. 4) аудитордук уюмдун аудиторлорунун тобу финансылык отчеттуулуктун аудити кызматтарын көрсөтүүгө катышпаса/катышпаган болсо жана аудиторлор тобун бөлүштүрүү процесси документтештирилсе. 7. Аудитордук уюм аудитордук уюмдун уюштуруучулары/катышуучулары/акционерлери, ошондой эле аткаруу органынын кеңешинин мүчөлөрү аудитти жүргүзүүгө таасир этпеген жана аудитордук уюмдун атынан аудит жүргүзүп жаткан аудитордун көз карандысыздыгына жана объективдүүлүгүнө коркунуч келтирбеген шарттарды караштырган саясатты жана жол-жоболорду иштеп чыгууга милдеттүү. 8. Аудитордук уюм аудиттин стандарттарына, сапатты башкаруу стандарттарына жана ушул Мыйзамдын талаптарына ылайык аудит жүргүзүүгө милдеттүү жана төмөнкүлөрдү колдонууга тийиш: 1) корпоративдик башкаруунун жол-жоболорун жана бухгалтердик эсептин жол-жоболорун; 2) сапатты контролдоонун ички жол-жоболорун; 3) тобокелдиктерди баалоо жол-жоболорун; 4) маалыматтарды иштеп чыгуу тутумун коргоо жана контролдоо чараларын; 5) аудиторлорго сый акы берүү жана дем берүү саясатын. 9. Аудитордук уюм аудит жүргүзүү, аудитордук корутундуну даярдоо жана жумушчу документтерди жол-жоболоштуруу үчүн жооптуу аудиторду дайындайт жана анын карамагына аудит жүргүзүү үчүн зарыл ресурстарды жана компетенттүү персоналды берет. Тапшырма үчүн жооптуу аудитор аудит жүргүзүүгө жеке өзү катышууга милдеттүү. 10. Аудитордук уюм аудиттин сапатын камсыз кылуу максатында ушул Мыйзамга, аудиттин стандарттарына, сапатты башкаруу стандарттарына жана Этика кодексине ылайык аудиттин сапатын контролдоо саясатын жана жол-жоболорун иштеп чыгууга, бекитүүгө жана жүргүзүүгө милдеттүү. 11. Аудитордук уюм аудитордук уюмдун деңгээлинде аудиттин сапатын ички контролдоо үчүн жооптуу аудиторду дайындайт. Аудиттин сапатын контролдоо аудитте 5 жылдан кем эмес иш тажрыйбасы (ошол аудитордук уюмда же эл аралык бир тармакта турган уюмда иштеген) бар жана ошол аудитти жүргүзүүгө катышпаган аудитор же болбосо аудит боюнча адис, же келишимдик негизде башка аудитордук уюмдун аудитору тарабынан купуялуулукту сактоо менен жүргүзүлөт. Аудиттин сапатын контролдоо боюнча аудитордук уюмдардын ички саясатынын жана жол-жоболорунун жана эл аралык стандарттардын талаптарына ылайык өзүнчө тапшырмалардын деңгээлинде, ар бир өзүнчө тапшырманын тобокелдигин баалоонун негизинде аудиттин сапатын контролдоо жүргүзүлөт. 12. Аудитордук уюм үзгүлтүксүз негизде, бирок 2 жылда бирден кем эмес жолу аудиттин сапатын контролдоо саясатынын жана жол-жоболорунун натыйжалуулугуна баа берет, баалоолордун жана аудиттин сапатын ички контролдоонун натыйжалуулугун жогорулатуучу сунушталган чаралардын эсебин жүргүзөт. 13. Аудитордук уюм аларга аудит жүргүзүлгөн аудиттелүүчү субъекттердин, анын ичинде төмөнкүлөрдүн эсебин алууга тийиш: 1) аудиттелүүчү субъекттин аталышын жана жайгашкан жерин; 2) аудит жүргүзгөн аудитордун фамилиясын, аты-жөнүн; 3) аудит жүргүзүү үчүн аудиттелүүчү субъекттен алынган сый акынын суммасын; 4) жүргүзүлгөн аудитке карата аудитордук уюмга коюлган жазуу жүзүндөгү ар кандай дооматтарды. 14. Аудитордук уюм төмөнкүлөргө милдеттүү: 1) аудитордук корутунду түзүлгөн датадан тартып 60 календардык күндөн кечиктирбестен аудит жүргүзүүгө болгон ар бир келишим боюнча жумушчу документтерди кагаз түрүндө жана/же электрондук түрүндө жол-жоболоштурууну аяктоого; 2) документтерди аудитордук корутундуга кол коюлган датадан тартып 6 жылдан кем эмес кагаз жана/же электрондук маалымат түрүндө сактоого. 15. Аудитордук уюм өзүнүн иши жөнүндө отчетту ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга берет, ал аудиттин сапатын контролдоо жол-жоболорунун сакталышы жөнүндө маалыматты камтыйт. Ачык кызыкчылыктагы субъекттерге, ири ишкердиктин субъекттерине аудит жүргүзгөн аудитордук уюм ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга ачык-айкындуулук жөнүндө отчетту берет. Аудитордук уюмдун иши жөнүндө отчетту, ачык-айкындуулук жөнүндө отчетту түзүү жана берүү тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат. (КР 2025-жылдын 20-июнундагы № 122 Мыйзамынын редакциясына ылайык)