НК КР · ст. 174гл. 21действует

Статья 174. Термины и определения, используемые в Особенной части настоящего Кодекса

В Особенной части настоящего Кодекса используются следующие термины и определения:

1) аффинированный мерный слиток - изготовленный и маркированный слиток из драгоценного металла (золота, серебра или платины) массой 1000 грамм и менее, с содержанием химически чистого основного металла не менее 99,90 процента лигатурной массы слитка для золота, не менее 99,90 процента лигатурной массы слитка для серебра и не менее 99,95 процента лигатурной массы слитка для платины;

2) аффинированный стандартный слиток - изготовленный и маркированный слиток из золота или серебра, соответствующий Международным стандартам качества, принятым Лондонской ассоциацией рынка драгоценных металлов;

3) безнадежный долг - сумма, причитающаяся налогоплательщику, которую налогоплательщик не в состоянии полностью получить вследствие прекращения обязательства по решению суда, банкротства, ликвидации или смерти должника, или истечения срока исковой давности, предусмотренного гражданским законодательством Кыргызской Республики;

4) благотворительная деятельность - добровольная деятельность физического лица и/или организации, направленная на реализацию благотворительных целей, предусмотренных законодательством Кыргызской Республики о благотворительной деятельности, по передаче гражданам и юридическим лицам активов, предоставлению услуг и выполнению работ на бескорыстной (безвозмездной или на льготной) основе либо за оплату, не превышающую расходы, понесенные при их реализации;

5) благотворительная организация - некоммерческая организация:

а) созданная и осуществляющая благотворительную деятельность в соответствии с законодательством Кыргызской Республики о некоммерческих организациях и благотворительной деятельности;

б) не занимающаяся осуществлением деятельности по производству и/или реализации подакцизных товаров;

в) не участвующая в поддержке политических партий или выборных кампаний;

6) возвращаемая страховая премия - возврат страховщиком оплаченной страхователем страховой премии в полном объеме или частично с выплатой в адрес страхователя в случаях досрочного расторжения договора;

7) вступительные взносы - активы, передаваемые лицу при вступлении в некоммерческую организацию, основанную на членстве, в размере и порядке, предусмотренных в учредительных документах данной организации, при условии, что такая передача не будет обусловлена встречным предоставлением услуг члену данной организации бесплатно либо по цене ниже себестоимости;

8) выкупная сумма при долгосрочном страховании жизни - часть резервов взносов, подлежащая выплате страхователю на день досрочного расторжения им договора. Размер выкупной суммы определяется по специальным таблицам, составленным страховщиком, и зависит от продолжительности истекшего периода страхования и срока, на который был заключен договор;

9) грант - активы, безвозмездно предоставляемые государствами, международными, иностранными и отечественными организациями Кабинету Министров, органам местного самоуправления, государственным, а также некоммерческим организациям, не участвующим в поддержке политических партий или кандидатов выборных кампаний;

10) гуманитарная помощь - активы, безвозмездно предоставляемые государствами, организациями Кабинету Министров, органу местного самоуправления, государственной, некоммерческой организации, а также нуждающемуся физическому лицу в виде продовольствия, техники, снаряжения, оборудования, медицинских средств и медикаментов, иного имущества для улучшения условий жизни и быта населения, а также предупреждения и ликвидации чрезвычайных ситуаций военного, экологического и техногенного характера, при условии их дальнейшего потребления и/или безвозмездного распределения;

10-1) деятельность по выдаче целевых микрокредитов на товары и/или услуги - деятельность в рамках системы по выдаче целевых микрокредитов и мониторингу их использования на основе применения информационно-телекоммуникационных технологий при соблюдении условий:

а) наличия лицензии или свидетельства Национального банка Кыргызской Республики на:

- осуществление деятельности по микрофинансированию физических лиц и субъектов предпринимательства;

- оказание услуг по приему и проведению платежей и расчетов за товары и услуги, не являющиеся результатом своей деятельности, в пользу третьих лиц посредством платежных систем, основанных на информационных технологиях и электронных средствах и способах проведения платежей;

- оказание услуг по приему, обработке и выдаче финансовой информации (процессинг, клиринг) по платежам и расчетам третьих лиц участникам платежной системы, данного процессингового, клирингового центра;

б) реализации товаров и/или услуг по ценам не выше прейскуранта цен, предлагаемых продавцом в публичной оферте;

в) интеграции информационных систем предоставления микрокредитов и платежных систем, обеспечивающих прием и проведение платежей и расчетов за товары и услуги, с информационной системой уполномоченного налогового органа;

11) дивиденд - часть прибыли налогоплательщика, включая:

а) прирост стоимости при ликвидации организации, полученный лицом в виде дохода от принадлежащих ему акций;

б) прибыль индивидуального предпринимателя, оставшуюся в его распоряжении после уплаты налога на прибыль или налога, уплачиваемого по специальному налоговому режиму, который установлен взамен других налогов;

в) любые выплаты в соответствии с долей лица в капитале с учетом особенностей, установленных учредительными документами;

г) кооперативные выплаты членам сельскохозяйственных кооперативов;

д) выплаты в соответствии с паем в инвестиционном фонде.

Не является дивидендом стоимость дополнительно полученных участником организации акций (долей), распределенных между участниками организации по решению общего собрания, либо разница между номинальной стоимостью новых акций, полученных взамен первоначальных, и номинальной стоимостью первоначальных акций акционера при распределении между участниками организации акций (долей) в связи с увеличением уставного капитала этой организации, в том числе и за счет имущества организации.

12) дисконт по долговым ценным бумагам - превышение номинальной стоимости над стоимостью первичного размещения (без учета купона) или стоимостью приобретения (без учета купона) долговых ценных бумаг;

13) долговая ценная бумага - ценная бумага, представляющая собой договор займа, фиксирующий отношения эмитента - организации, выпустившей долговую ценную бумагу, и инвестора - субъекта, который эту ценную бумагу приобрел и который имеет право на возврат суммы займа и причитающиеся по данному займу проценты;

14) доля участия - долевое участие имуществом физического и юридического лица в совместно создаваемой организации, за исключением акционерного общества и паевого инвестиционного фонда;

15) доход - приток, рост активов (денежных средств, иного имущества) или уменьшение обязательств, влекущих за собой увеличение собственного капитала налогоплательщика, за исключением вкладов участников;

16) доход по долговым ценным бумагам - дисконт либо купон (с учетом дисконта либо премии от стоимости первичного размещения и/или стоимости приобретения); выплаты по векселю;

17) доход, признаваемый полученным из источника в Кыргызской Республике, - это:

а) трудовой доход, полученный работником:

- в связи с трудовой деятельностью, осуществляемой в Кыргызской Республике, независимо от того, где выплачивается доход;

- от государства или от имени государства независимо от места выполнения работы;

б) доход от предпринимательской деятельности, полученный отечественной организацией или индивидуальным предпринимателем, за исключением случаев, когда он получен от предпринимательской деятельности, осуществляемой отечественной организацией через постоянное учреждение, расположенное за пределами Кыргызстана;

в) доход, полученный иностранной организацией от предпринимательской деятельности, осуществляемой через постоянное учреждение, расположенное в Кыргызской Республике;

г) дивиденды, выплачиваемые отечественной организацией;

д) арендная плата, полученная от предоставления в аренду недвижимого имущества, расположенного на территории Кыргызской Республики;

е) доход, полученный отечественной организацией от реализации имущества, за исключением:

- недвижимого имущества, находящегося за пределами Кыргызской Республики, или права на недропользование за пределами Кыргызской Республики;

- доли в капитале или иной доли участия в иностранной организации;

ж) доход, полученный иностранной организацией от реализации:

- недвижимого имущества, находящегося на территории Кыргызской Республики, или прав на пользование недрами, находящимися на территории Кыргызской Республики;

- (утратил силу в соответствии с Законом КР от 29 октября 2025 года N 243)

з) страховая премия, относящаяся к страхованию или перестрахованию риска в Кыргызской Республике;

и) доход, полученный от выступления или проведения спортивного мероприятия в Кыргызской Республике артистом, спортсменом или группой артистов или спортсменов;

к) сумма, полученная от реализации полезных ископаемых, нефти, объектов животного или растительного мира, добытых из земли или вод на территории Кыргызской Республики;

л) проценты, роялти, пенсия, плата за технические, консультационные, управленческие услуги или любой другой доход, выплачиваемый:

- отечественной организацией или индивидуальным предпринимателем, кроме расходов, связанных с предпринимательской деятельностью, осуществляемой отечественной организацией через постоянное учреждение, расположенное за пределами Кыргызской Республики;

- иностранной организацией как расходы, связанные с предпринимательской деятельностью, осуществляемой указанной организацией через свое постоянное учреждение или представительство, деятельность которого не приводит к образованию постоянного учреждения, зарегистрированного в соответствии с законодательством Кыргызской Республики о государственной регистрации;

м) доход, полученный иностранной организацией или иностранным физическим лицом от реализации доли в капитале или иной доли участия в отечественной организации в размере, определяемом как положительная разница активов и обязательств в балансе организации, составленном на дату принятия решения о такой реализации, пропорциональном реализованной доле;

н) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 31 июля 2025 года N 185)

о) (утратил силу в соответствии с Законом КР от 31 июля 2025 года N 185)

18) инвестиционные монеты из золота и/или серебра - монеты из золота и/или серебра, эмитируемые (выпускаемые) Национальным банком и предназначенные для инвестирования и создания личного фонда сбережений населением;

19) исламские ценные бумаги - ценные бумаги, выпущенные в соответствии с исламским финансированием, удостоверяющие право собственности на неделимую долю в установленной собственности или предпринимательской деятельности эмитента;

20) купон по долговым ценным бумагам (далее - купон) - сумма, выплачиваемая (подлежащая выплате) эмитентом сверх номинальной стоимости долговых ценных бумаг в соответствии с условиями выпуска;

21) лизинговая компания - отечественная организация, филиал и/или представительство иностранной организации, не менее 90 процентов выручки которых составляет выручка, полученная по договорам финансовой аренды (лизинга) от реализации основных средств;

22) лотерейная деятельность - деятельность субъекта по организации групповой или массовой игры, в ходе которой организатор лотереи проводит между участниками лотереи - собственниками лотерейных билетов розыгрыш призового фонда лотереи, осуществляемая в соответствии с законодательством Кыргызской Республики. При этом выигрыш не зависит от воли и действий субъекта лотерейной деятельности;

23) маркированные слитки - слитки, на которые нанесены условные знаки, буквы, цифры, графические знаки или надписи с целью их дальнейшей идентификации с указанием их свойств, характеристик и идентификационных данных;

24) машинно-тракторная станция - организация, выполняющая агротехнические работы для сельскохозяйственного производителя или сельскохозяйственного кооператива с использованием сельскохозяйственной техники, оказывающая услуги по техническому обслуживанию и ремонту сельскохозяйственной техники, а также осуществляющая поставку запасных частей к ней;

24-1) международная перевозка - перевозка, осуществляемая с территории Кыргызской Республики на территорию другого государства или с территории другого государства на территорию Кыргызской Республики или через территорию Кыргызской Республики;

25) некоммерческая организация - организация, отвечающая следующим требованиям:

а) данная организация зарегистрирована в организационно-правовой форме, предусмотренной законодательством Кыргызской Республики о некоммерческих организациях, а также другим законодательством Кыргызской Республики;

б) данная организация не преследует извлечения прибыли в качестве основной цели своей деятельности и не распределяет полученную прибыль между ее членами, учредителями и должностными лицами;

26) нумизматические (коллекционные) монеты - монеты, выпускаемые Национальным банком в ограниченном количестве, предназначенные для культурно-просветительских целей и обладающие определенной тематикой;

27) оплата - включает все виды платежей поставщику, осуществленных прямо или косвенно потребителем или иным лицом за поставки, оплаченные или подлежащие оплате в полном объеме или частично в натуральном или денежном выражении;

28) оплата в безналичной форме - оплата без применения наличных денежных средств:

а) при расчетах с населением - путем зачисления их на счет получателя, включая оплату на счет посредством электронных денег с использованием QR-платежей, POS-терминала, идентифицированного электронного кошелька и иных дистанционных форм оплаты в соответствии с банковским законодательством Кыргызской Республики, а также осуществление оплаты путем проведения товарообменной (бартерной) операции;

б) при расчетах между индивидуальными предпринимателями, организациями - путем списания денежных средств со счета плательщика и зачисления их на счет получателя либо с использованием официально зарегистрированных на них идентифицированных электронных кошельков и других средств платежа, предусмотренных банковским законодательством Кыргызской Республики, позволяющих идентифицировать плательщика, а также осуществление оплаты путем проведения товарообменной (бартерной) операции;

29) оплата в наличной форме - оплата наличными денежными средствами в кассу налогоплательщика и/или внесение наличных денежных средств на счет налогоплательщика в банке или через платежный терминал и иные платежные инструменты;

30) организации культуры и спорта - коммерческие и некоммерческие организации независимо от форм собственности, основным видом деятельности которых является оказание услуг по сохранению, созданию, развитию, распространению и освоению культурных ценностей и предоставлению культурных благ, а также услуг в области физической культуры и спорта;

31) отчетный период - период, состоящий из календарного года, квартала и месяца, за который налогоплательщик обязан представлять налоговую отчетность в соответствии с требованиями настоящего Кодекса;

32) полезные ископаемые - содержащиеся в недрах природные минеральные образования, углеводороды и подземные воды, химический состав и физические свойства которых позволяют использовать их в сфере материального производства и потребления;

33) порча товара - ухудшение всех или отдельных свойств товара, в результате которого данный товар не может быть использован для целей облагаемой поставки;

34) премия по долговым ценным бумагам - превышение стоимости первичного размещения (без учета купона) или стоимости приобретения (без учета купона) над номинальной стоимостью долговых ценных бумаг, условиями выпуска которых предусматривается выплата купона;

35) преференциальные населенные пункты - населенные пункты, определяемые Кабинетом Министров, и/или административно-территориальные единицы, имеющие особый статус в соответствии с законодательством Кыргызской Республики;

36) преференциальные приграничные населенные пункты - приграничные населенные пункты, определяемые Кабинетом Министров и имеющие особый льготный налоговый режим;

36-1) продукция первичной переработки - сельскохозяйственная продукция отечественного производства, прошедшая технологические операции переработки для сохранения ее качества и обеспечения длительного хранения, используемая в виде сырья в последующей (промышленной) переработке продукции или реализуемая без последующей промышленной переработки потребителям;

37) производные ценные бумаги - ценные бумаги, удостоверяющие права по отношению к базовому активу данных производных ценных бумаг. К производным ценным бумагам относятся опционы, свопы, форварды, фьючерсы, депозитарные расписки, варранты и другие ценные бумаги, признанные производными ценными бумагами в соответствии с законодательством Кыргызской Республики. Базовыми активами могут быть стандартизованные партии товаров, ценные бумаги, валюта и финансовые инструменты;

38) разработка месторождений полезных ископаемых - комплекс горных работ по вскрытию, подготовке и извлечению полезных ископаемых из недр;

39) роялти - платежи любого вида, получаемые в качестве вознаграждения:

а) за использование или предоставление права использования авторских прав на любые произведения литературы, искусства или науки, включая компьютерные программы, кино-, теле-, видеофильмы или записи для радио и телевидения;

б) за любой патент, подтверждающий право на объект промышленной собственности, торговую марку, дизайн или модель, план, секретную формулу или процесс, или на информацию (ноу-хау), касающуюся промышленного, коммерческого или научного опыта.

Роялти не включает вознаграждение, полученное по договору финансовой аренды (лизинга).

В целях раздела XI настоящего Кодекса под "роялти" понимается платеж за пользование недрами, уплачиваемый налогоплательщиком роялти;

40) сельскохозяйственный кооператив - кооператив, членами которого являются сельскохозяйственные производители и деятельность которого направлена на реализацию товаров, оказание услуг, выполнение работ для членов кооператива, а также на реализацию произведенных ими сельскохозяйственной продукции и продуктов переработки собственной сельскохозяйственной продукции.

Сельскохозяйственный кооператив, осуществляющий деятельность, не связанную с членами кооператива, обязан вести раздельный учет, представлять отчетность и уплачивать налоги по данному виду деятельности в порядке, установленном настоящим Кодексом;

41) сельскохозяйственный производитель - организация или индивидуальный предприниматель, производящий сельскохозяйственную продукцию, а также продукты переработки сельскохозяйственной продукции собственного производства, кроме подакцизных товаров, при условии, что выручка от реализации сельскохозяйственной продукции и продуктов ее переработки составляет не менее 75 процентов от общего объема реализации товаров, работ, услуг в течение календарного года, без учета выручки от реализации основных средств, принадлежащих данной организации или физическому лицу;

41-1) сельскохозяйственный заготовитель - субъект, осуществляющий:

а) сбор отечественной сельскохозяйственной продукции для реализации в адрес субъекта, осуществляющего ее первичную переработку;

б) сбор и/или первичную переработку отечественной сельскохозяйственной продукции для реализации/передачи в адрес перерабатывающего предприятия и/или торгово-логистического центра, в том числе по давальческой схеме;

42) сети инженерно-технического обеспечения - совокупность коммуникаций и сооружений, непосредственно используемых в процессе электро-, тепло-, газо-, водоснабжения и водоотведения;

43) сомнительное обязательство - сумма, причитающаяся к оплате налогоплательщиком, которую он не оплатил вследствие прекращения обязательства по решению суда, банкротства, ликвидации или смерти кредитора, или истечения срока исковой давности, предусмотренного гражданским законодательством Кыргызской Республики;

43-1) социальная инфраструктура - объекты образовательного, медицинского, культурного, спортивного, социального назначения, объекты транспортного обеспечения, а также объекты государственных и муниципальных органов;

44) страхователь - физическое лицо или организация, имеющие интерес в объекте страхования, заключившие со страховщиком договор с целью обеспечения своего или третьего лица (выгодоприобретателя) интереса и оплачивающие страховщику страховую премию (взнос) за обязательство возместить ущерб при наступлении страхового случая, определенного в договоре страхования (страховом полисе);

45) страховая премия (взнос) - сумма, уплачиваемая страхователем страховщику за принятие на себя обязательств выплатить страховую сумму (возмещение) при наступлении обусловленного в договоре страхования страхового случая, которая вносится страхователем единовременно разовым платежом (страховая премия) или по частям (страховыми взносами) ежемесячно, ежеквартально и т.д., в течение срока действия договора страхования;

46) страховая сумма (возмещение) - частичное или полное возмещение убытка в пределах страховой суммы при страховом случае со страхователем, третьими лицами или их имуществом, выплачиваемой страховой организацией;

47) страховой случай - событие, при наступлении которого в силу закона или договора страховщик обязан выплатить страховую сумму (возмещение);

48) страховщик - отечественная организация, которая имеет в соответствии с законодательством Кыргызской Республики лицензию на осуществление страхования и которая в соответствии с заключенным договором страхования (страхового полиса) со страхователем за страховую премию (взнос) принимает на себя обязательство возместить ущерб, понесенный страхователем или третьим лицом при наступлении страхового случая, определенного в договоре страхования;

49) субсидия - помощь, предоставляемая Кабинетом Министров, Жогорку Кенешем и местными кенешами в виде передачи активов налогоплательщику в обмен на прошлое или будущее выполнение определенных условий, связанных с его экономической деятельностью;

50) субъект крупного предпринимательства - организация или индивидуальный предприниматель, у которых объем выручки за последние 12 месяцев, следующих подряд, превышает 50000000 сомов.

Для целей представления налоговой отчетности и уплаты налога в случае занижения размера, установленного настоящим пунктом, субъект рассматривается в качестве субъекта крупного предпринимательства до конца календарного года.

В целях администрирования налогов функциональным подразделением уполномоченного налогового органа субъект признается крупным налогоплательщиком, если он соответствует критериям, установленным Кабинетом Министров;

См.:

Положение о критериях и порядке определения крупных налогоплательщиков (к постановлению Кабинета Министров КР от 30 апреля 2022 года N 236)

51) субъект курортно-оздоровительной сферы - организация или индивидуальный предприниматель, оказывающие услуги по приему и размещению отдыхающих для временного проживания с оказанием тех или иных бытовых, транспортных, развлекательных, оздоровительных и лечебных услуг. Такими субъектами в налоговых целях признаются санаторные, санаторно-курортные учреждения, дома и базы развлечения, спорта и отдыха, профилактории, гостевые дома, пансионаты, кемпинги и другие учреждения аналогичного назначения, а также частные дома и их части, используемые для аналогичных целей;

52) субъект малого предпринимательства - организация или индивидуальный предприниматель, у которых совокупный объем выручки за последние 12 месяцев, следующих подряд, не превышает 8000000 сомов.

Для целей представления налоговой отчетности и уплаты налога в случае превышения размера, установленного настоящим пунктом, субъект рассматривается в качестве субъекта малого предпринимательства до конца календарного года;

53) субъект общественного питания - организация или индивидуальный предприниматель, оказывающие услуги общественного питания (ресторан, кафе, столовая, закусочная, бар и другие пункты общественного питания);

54) субъект среднего предпринимательства - организация или индивидуальный предприниматель, у которых совокупный объем выручки за последние 12 месяцев, следующих подряд, превышает 8000000 сомов, но составляет сумму не более 50000000 сомов.

Для целей представления налоговой отчетности и уплаты налога в случае превышения или занижения размера, установленного настоящим пунктом, субъект рассматривается в качестве субъекта среднего предпринимательства до конца календарного года;

55) технологическое присоединение к сетям инженерно-технического обеспечения - комплекс инженерно-технических и организационных мероприятий, включая:

а) разработку технических условий на реконструкцию и развитие сетей инженерно-технического обеспечения;

б) строительно-монтажные работы;

в) установку оборудования;

г) другие услуги и работы, оказанные/выполненные специализированными организациями для развития и поддержания в технически исправном состоянии сети инженерно-технического обеспечения, в целях создания технологической возможности присоединения объектов к такой сети;

56) торгово-логистический центр сельскохозяйственного назначения - организация, соответствующая в совокупности следующим признакам:

а) которая должна осуществлять деятельность по обеспечению внутреннего рынка сельскохозяйственной продукцией, по экспорту и реализации отечественной сельскохозяйственной продукции и продуктов переработки отечественной сельскохозяйственной продукции собственного производства и произведенных другими субъектами;

б) которой принадлежит на праве пользования или собственности имущественный комплекс, состоящий из земельного участка (земельных участков) с расположенными на нем производственными, административными, складскими и иными зданиями, помещениями и сооружениями, предназначенными для сортировки, калибровки, маркировки, упаковки, транспортировки, хранения, включая шоковую заморозку/сушку сельскохозяйственной продукции, продуктов переработки сельскохозяйственной продукции;

57) услуги по регулированию частоты (мощности) - услуги, оказываемые системным оператором - открытым акционерным обществом "Национальная электрическая сеть Кыргызстана" в целях обеспечения надежной параллельной работы энергетических систем с единой частотой в объединении энергетических систем государств - участников международных договоров о параллельной работе, включающие комплекс организационно и технологически связанных мер по балансированию отклонений фактической электрической мощности от ее величины, заявленной в суточном графике перетока мощности;

58) утрата товара - событие, в результате которого произошло уничтожение и/или потеря товара. Не является утратой потеря товара, понесенная налогоплательщиком в пределах норм естественной убыли, установленных нормативными правовыми актами Кыргызской Республики;

58-1) участники платежей и расчетов в системе по выдаче целевых микрокредитов на товары и/или услуги и мониторингу их использования на основе применения информационно-телекоммуникационных технологий - налогоплательщики, являющиеся:

а) финансово-кредитной организацией, специализированным финансово-кредитным учреждением;

б) оператором платежной системы и/или платежной организацией;

в) субъектом, получающим микрокредит или пособие;

г) организацией или индивидуальным предпринимателем, реализующим товар и/или услугу на основании договора, заключенного с участниками, указанными в подпунктах 1 и 2 настоящего пункта.

Участником платежей и расчетов в системе по выдаче целевых микрокредитов на товары и/или услуги и мониторингу их использования на основе применения информационно-телекоммуникационных технологий может являться государственное учреждение, через которое осуществляется выплата пособий, установленных законодательством Кыргызской Республики, а также грантов и/или кредитов по решению Кабинета Министров;

59) финансовая аренда - особый вид арендных отношений по передаче лизингодателем товара лизингополучателю для использования в качестве основного средства, осуществляемый на основании договора финансовой аренды или договора иджара мунтахийя биттамлик и убывающая мушарака в соответствии с исламским финансированием, предусматривающего оплату лизингополучателем лизинговых платежей, заключенного в порядке, установленном законодательством Кыргызской Республики;

60) финансовые услуги - это операции, осуществляемые или приобретаемые налогоплательщиками Кыргызской Республики, включая:

а) операции по кредитам, займам, договорам по исламскому финансированию, предоставление и взыскание долгового обязательства, выдача поручительства и/или гарантии, выдача банковской гарантии, управление долговым обязательством;

б) операции по депозитам, договорам по исламскому финансированию, открытие и ведение банковского счета организации и физического лица, включая счета банков-корреспондентов;

в) операции с платежами, переводами, долговыми обязательствами, чеками и коммерческими обращающимися платежными средствами, операции по инкассо;

г) открытие и ведение металлических счетов физических лиц и организаций, на которых отражается физическое количество аффинированных драгоценных металлов, принадлежащих данному лицу;

д) операции с валютой, банкнотами и денежными средствами, являющимися законным платежным средством, а также с аффинированными стандартными и мерными слитками, инвестиционными монетами, за исключением нумизматических монет;

е) операции с акциями, облигациями и другими ценными бумагами, платежными карточками, а также акцизными марками, за исключением услуг по обеспечению сохранности ценных бумаг; операции с долями участия в капитале хозяйственных товариществ и обществ;

ж) управление инвестиционными фондами;

з) клиринговые операции, включая сбор, сверку, сортировку и подтверждение платежей, а также проведение их взаимозачета и определение чистых позиций участников клиринга - банков и организаций, осуществляющих отдельные виды банковских операций;

и) открытие и обслуживание аккредитивов;

к) операции банка по привлечению и размещению денежных средств по договору в соответствии с исламским финансированием;

л) другие операции банка, указанные в лицензии Национального банка;

м) операции, предусмотренные законодательством Кыргызской Республики для соответствующего вида профессиональной деятельности на рынке ценных бумаг, - для профессионального участника рынка ценных бумаг;

н) оказание услуг по организации торгов - для товарных и валютных бирж;

о) оказание услуг, указанных в подпункте "а" пункта 10-1 настоящей статьи;

61) ценные бумаги - акции, долговые ценные бумаги, производные ценные бумаги, исламские ценные бумаги и иные объекты имущественного права, признанные ценными бумагами в соответствии с законодательством Кыргызской Республики;

62) членские взносы - активы, передаваемые членом некоммерческой организации в размере и порядке, предусмотренных в учредительных документах этой организации, при условии, что такая передача не будет обусловлена встречным предоставлением товаров, работ, услуг члену данной организации бесплатно либо по цене ниже себестоимости;

63) экономические (балансовые) запасы - запасы полезных ископаемых, учтенные Государственным балансом запасов полезных ископаемых Кыргызской Республики как экономически целесообразные для разработки;

64) деятельность в сфере сотовой связи - деятельность по оказанию услуг подвижной радиотелефонной связи или спутниковой связи, перечисленных в лицензии, выдаваемой уполномоченным государственным органом по связи лицензиату, оказывающему данные услуги;

65) объект строительства - здание, сооружение, их часть либо совокупность, являющаяся результатом архитектурно-строительной деятельности, состоящая из жилых и/или нежилых помещений, и/или мест общего пользования, и/или инженерно-технических сооружений, подлежащая вводу в эксплуатацию в установленном законодательством порядке;

66) завершенный объект строительства - объект строительства, введенный (принятый) в эксплуатацию в установленном законодательством порядке;

67) незавершенный объект строительства - объект строительства, не введенный (не принятый) в эксплуатацию в установленном законодательством порядке;

68) организации, осуществляющие деятельность в сфере футбола:

а) объединение юридических лиц "Кыргызский футбольный союз" (далее - КФС), а также юридические лица, являющиеся его членами;

б) профессиональные футбольные клубы и/или футбольные академии (независимо от форм собственности) в соответствии с перечнем, утверждаемым КФС;

в) организации, являющиеся собственниками или законными владельцами футбольных стадионов, имеющие лицензию (сертификат) КФС, в части деятельности, непосредственно связанной с эксплуатацией и содержанием указанных стадионов.

(В редакции Законов Кыргызской Республики от 3 апреля 2023 года № 78, 2 февраля 2024 года № 31, 12 февраля 2025 года № 37, 31 июля 2025 года № 185 , 29 октября 2025 года № 243, 31 декабря 2025 года № 262, 6 августа 2026 года № 145 )

Кыргызча

Ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүндө пайдаланылуучу терминдер жана аныктамалар Ушул Кодекстин Өзгөчө бөлүгүндө төмөнкүдөй терминдер жана аныктамалар пайдаланылат: 1) аффинаждалган өлчөнгөн куйма - салмагы 1000 грамм жана андан аз болгон, алтын үчүн куйманын лигатурдук салмагынын 99,90 пайызынан кем эмес, күмүш үчүн куйманын лигатурдук салмагынын 99,90 пайызынан кем эмес жана платина үчүн куйманын лигатурдук салмагынын 99,95 пайызынан кем эмес болгон химиялык таза негизги металл камтылган баалуу металлдан (алтындан, күмүштөн же платинадан) жасалган жана маркировкаланган куйма; 2) аффинаждалган стандарттуу куйма - баалуу металлдар рыногунун Лондон ассоциациясы тарабынан кабыл алынган Сапаттын эл аралык стандарттарына ылайык келген алтындан жана күмүштөн жасалган жана маркировкаланган куйма; 3) өнбөй турган карыз - салык төлөөчүгө тийиштүү болгон, аны салык төлөөчү соттун чечими боюнча милдеттенмени токтотуунун, банкроттуктун, карызкордун жоюлушунун же өлүмүнүн, же Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында каралган доонун эскирүү мөөнөтүнүн аякташынын натыйжасында толук ала албаган сумма; 4) кайрымдуулук иш - жарандарга жана юридикалык жактарга пайда көздөбөстөн (акысыз негизде же жеңилдетилген шарттарда) же болбосо аларды сатууда кеткен чыгымдардан ашпаган акыга активдерди берүү, кызматтарды көрсөтүү жана жумуштарды аткаруу боюнча кайрымдуулук иши жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган кайрымдуулук максаттарын ишке ашырууга багытталган жеке жактын жана/же уюмдун ыктыярдуу иши; 5) кайрымдуулук уюму - төмөнкүдөй коммерциялык эмес уюм: а) коммерциялык эмес уюмдар жана кайрымдуулук иши жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык түзүлгөн жана кайрымдуулук ишин жүзөгө ашырган; б) акциздик товарларды өндүрүү жана/же сатуу боюнча иш жүргүзүү менен алектенбеген; в) саясий партияларды же шайлоо кампанияларын колдоого катышпаган; 6) кайтарылуучу камсыздандыруу сыйлыгы - келишим мөөнөтүнөн мурда бузулган учурда камсыздандырылуучунун дарегине камсыздандыруучу тарабынан камсыздандырылуучу төлөгөн камсыздандыруу сыйлыгын толук көлөмдө же жарым-жартылай төлөө менен кайтарып берилиши; 7) кирүү төгүмдөрү - мүчөлүккө негизделген коммерциялык эмес уюмга кирүүдө жакка бул уюмдун уюштуруу документтеринде каралган өлчөмдө жана тартипте берилүүчү активдер, мындай берүү бул уюмдун мүчөсүнө акысыз, же болбосо өздүк наркынан төмөн баада утурлама кызматтарды көрсөтүү менен шартталбаган шарттарда берилет; 8) өмүрдү узак мөөнөткө камсыздандыруудагы сатып алуу суммасы - келишим мөөнөтүнөн мурда бузулган күнү камсыздандырылуучуга төлөнүүгө тийиш болгон төгүмдөрдүн резервдик бөлүгү. Сатып алуу суммасынын өлчөмү камсыздандыруучу тарабынан түзүлгөн атайын таблицалар боюнча аныкталат жана камсыздандыруунун бүтүүчү мезгилинин узактыгына жана келишим түзүлгөн мөөнөткө жараша болот; 9) грант - Министрлер Кабинетине, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына, мамлекеттик, ошондой эле саясий партияларды же шайлоо кампанияларынын талапкерлерин колдоого катышпаган коммерциялык эмес уюмдарга мамлекеттер, эл аралык, чет өлкөлүк жана ата мекендик уюмдар тарабынан акысыз берилүүчү активдер; 10) гуманитардык жардам - калктын жашоо жана тиричилик шарттарын жакшыртуу, ошондой эле аскердик, экологиялык жана техногендик мүнөздөгү өзгөчө кырдаалдардын алдын алуу жана жоюу үчүн аларды андан ары керектөө жана/же акысыз бөлүштүрүү шарттарында азык-түлүк, техника, шайман, жабдуу, медициналык каражаттар жана медикаменттер, башка мүлк түрүндө Министрлер Кабинетине, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына, мамлекеттик, коммерциялык эмес уюмга, ошондой эле муктаж адамдарга мамлекеттер, уюмдар тарабынан акысыз берилүүчү активдер; 10-1) товарларга жана/же кызмат көрсөтүүлөргө максаттуу микрокредиттерди берүү боюнча иш - төмөнкүдөй шарттар сакталган учурда маалыматтык-телекоммуникациялык технологияларды колдонуунун негизинде максаттуу микрокредиттерди берүү жана алардын пайдаланылышына мониторинг жүргүзүү боюнча тутумдун алкагындагы иш: а) төмөнкүлөргө карата Кыргыз Республикасынын Улуттук банкынын лицензиясы же күбөлүгүнүн болушу: - жеке жактарды жана ишкердик субъекттерин микрокаржылоо боюнча ишти жүргүзүүгө; - маалыматтык технологияларга жана электрондук каражаттарга, төлөмдөрдү жүргүзүү ыкмаларына негизделген төлөм тутумдары аркылуу үчүнчү жактардын пайдасына өз ишинин натыйжасы болуп саналбаган товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү кабыл алуу жана жүргүзүү жана эсептешүүлөрдү жүргүзүү боюнча кызматтарды көрсөтүүгө; - үчүнчү жактардын төлөмдөрү жана эсептешүүлөрү боюнча финансылык маалыматтарды (процессинг, клиринг) кабыл алуу, иштеп чыгуу жана ошол процессинг, клиринг борборунун төлөм тутумунун катышуучуларына берүү боюнча кызматтарды көрсөтүүгө; б) товарларды жана/же кызмат көрсөтүүлөрдү сатуучу тарабынан ачык офертада сунуш кылынуучу баалардын прейскурантынан жогору эмес баалар боюнча сатууга; в) товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөмдөрдү жана эсептешүүлөрдү кабыл алууну жана жүргүзүүнү камсыз кылуучу микрокредиттерди берүүнүн маалымат тутумдарын жана төлөм системаларын ыйгарым укуктуу салык органынын маалымат тутуму менен интеграциялоого. 11) дивиденд - төмөнкүлөрдү кошкондо, салык төлөөчүнүн пайдасынын бөлүгү: а) уюмду жоюу учурунда жак өзүнө таандык акциялардан киреше түрүндө алган нарктын өсүшү; б) жеке ишкердин пайда салыгын же башка салыктардын ордуна белгиленген атайын салык режими боюнча төлөнүүчү салыкты төлөгөндөн кийин анын карамагында калган пайдасы; в) уюштуруу документтери менен белгиленген өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен капиталдагы жактын үлүшүнө ылайык ар кандай төлөмдөр; г) айыл чарба кооперативдеринин мүчөлөрүнө кооперативдик төлөмдөр; д) инвестициялык фонддогу пайга ылайык төлөмдөр. Жалпы чогулуштун чечими боюнча уюмдун катышуучуларынын ортосунда бөлүштүрүлгөн, уюмдун катышуучусу кошумча алган акциялардын (үлүштөрдүн) наркы, же болбосо баштапкынын ордуна алынган жаңы акциялардын номиналдык наркы менен ошол уюмдун уставдык капиталынын көбөйүшүнө байланыштуу, анын ичинен уюмдун мүлкүнүн эсебинен акцияларды (үлүштөрдү) уюмдун катышуучуларынын ортосунда бөлүштүрүүдө акционердин баштапкы акцияларынын номиналдык наркынын ортосундагы айырма дивиденд болуп саналбайт. 12) карыздык баалуу кагаздар боюнча дисконт - карыздык баалуу кагаздардын номиналдык наркы баштапкы жайгаштырылган наркынан (купонду эсепке албастан) же сатып алынган наркынан ( купонду эске албастан) жогору болушу; 13) карыздык баалуу кагаз - баалуу кагаз, эмитенттин - карыздык баалуу кагазды чыгарган уюмдун жана инвестордун - бул баалуу кагазды сатып алган жана зайымдын суммасын жана бул зайым боюнча төлөнүүчү пайызды кайтарууга укуктуу субъекттин мамилесин белгилөөчү зайым келишимин билдирет; 14) катышуу үлүшү - акционердик коомдордон жана пайдык инвестициялык фонддон тышкары, биргелешип түзүлгөн уюмда жеке жана юридикалык жактын мүлкү менен үлүштүк катышуусу; 15) киреше - активдердин (акчалай каражаттардын, башка мүлктүн) агымы, өсүшү же катышуучулардын салымдарын кошпогондо, салык төлөөчүнүн өздүк капиталынын көбөйүшүнө алып келген милдеттенмелердин азайышы; 16) карыздык баалуу кагаздар боюнча киреше - дисконт же купон (дисконтту же баштапкы жайгаштыруу наркынан жана/же сатып алуу наркынан сыйакыны эске алуу менен); вексель боюнча төлөмдөр; 17) Кыргыз Республикасындагы булактан алынган деп таанылган киреше - бул: а) жумушчу алган эмгек кирешеси: - киреше кайдан төлөнгөндүгүнө карабастан, Кыргыз Республикасында жүргүзүлгөн эмгек ишине байланыштуу; - ишти аткарган жерине карабастан мамлекеттен же мамлекеттин атынан; б) ата мекендик уюм же жеке ишкер тарабынан алынган ишкердик иштен киреше, буга Кыргызстандан тышкары жайгашкан туруктуу мекеме аркылуу ата мекендик уюм жүргүзгөн ишкердик иштен киреше алынган учурлар кирбейт; в) Кыргыз Республикасында жайгашкан туруктуу мекеме аркылуу чет өлкөлүк уюм тарабынан жүргүзүлгөн ишкердик иштен алынган кирешелер; г) ата мекендик уюм тарабынан төлөнгөн дивиденддер; д) Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан кыймылсыз мүлктү ижарага берүүдөн алынган ижара акысы; е) ата мекендик уюмдун мүлктү сатуудан алган кирешеси, төмөнкүлөрдү кошпогондо: - Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жайгашкан кыймылсыз мүлктү же Кыргыз Республикасынын чегинен тышкаркы жер казынасын пайдалануу укугун; - чет өлкөлүк уюмдун катышуудагы капиталдык үлүшү же башка үлүшү; ж) төмөнкүлөрдү сатуудан чет өлкөлүк уюмдун алган кирешеси: - Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан кыймылсыз мүлктү, же Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан жер казынасын пайдалануу укугун; - (абзац КР 2025-жылдын 29-октябрындагы N 243 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту) з) Кыргыз Республикасында тобокелдикти камсыздандырууга же кайра камсыздандырууга тиешелүү камсыздандыруу сыйлыгы; и) артист, спортчу, же артисттердин же спортчулардын тобунун Кыргыз Республикасында чыгуулардан же спорттук иш-чараны жүргүзүүдөн түшкөн киреше; к) Кыргыз Республикасынын аймагындагы жерден казып алынган же суудан алынган пайдалуу кендерди, мунайды, жаныбарлар же өсүмдүктөр дүйнөсүнүн объекттерин сатуудан түшкөн сумма; л) пайыздар, роялти, пенсия жана техникалык, консультациялык, башкаруучулук кызмат көрсөтүүлөр үчүн төлөнүүчү акы же төмөнкүлөр тарабынан төлөнүүчү ар кандай башка киреше: - ата мекендик уюм же жеке ишкер тарабынан, Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жайгашкан туруктуу мекеме аркылуу ата мекендик уюм тарабынан жүргүзүлүүчү ишкердик иш менен байланышкан чыгашалардан тышкары; - чет өлкөлүк уюм тарабынан өзүнүн туруктуу мекемеси же иши Кыргыз Республикасынын мамлекеттик каттоо жөнүндө мыйзамдарына ылайык катталган туруктуу мекеме түзүүгө алып келбеген өкүлчүлүгү аркылуу аталган уюм жүргүзүүчү ишкердик ишке байланыштуу чыгымдар катары төлөнгөн; м) чет өлкөлүк уюм же чет өлкөлүк жеке жак тарабынан ата мекендик уюмдагы капиталдагы үлүштү же катышуунун башка үлүшүн сатуудан алынган киреше, мындай сатып жөнүндө чечим кабыл алынган датага карата түзүлгөн уюмдун балансындагы активдердин жана милдеттенмелердин оң айырмасы катары аныкталган, сатылган үлүшкө пропорциялуу өлчөмдө; н) (КР 2025-жылдын 31-июлундагы N 185 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту) о) (КР 2025-жылдын 31-июлундагы N 185 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту) 18) алтындан жана/же күмүштөн инвестициялык монеталар - Улуттук банк тарабынан эмиссияланган (чыгарылган) жана калктын салымдарын инвестициялоо жана жеке фондун түзүү үчүн арналган алтын жана/же күмүш монеталар; 19) исламдык баалуу кагаздар - белгиленген менчикте же ишкердик иште эмитенттин бөлүнбөгөн үлүшүнө менчик укугун күбөлөндүрүүчү, исламдык каржылоого ылайык чыгарылган баалуу кагаздар; 20) карыздык баалуу кагаздар боюнча купон (мындан ары - купон) - чыгаруу шарттарына ылайык эмитент тарабынан карыздык баалуу кагаздардын номиналдык наркынан ашык төлөнүүчү (төлөнүүгө тийиш) сумма; 21) лизинг компаниясы - ата мекендик уюм, чет өлкөлүк уюмдун филиалы жана/же өкүлчүлүгү, алардын түшкөн каражатынын кеминде 90 пайызын финансылык ижара (лизинг) келишимдери боюнча негизги каражаттарды сатуудан алынган каражаттар түзөт; 22) лотереялык иш - субъекттин топтук же массалык оюндарды уюштуруу боюнча иши, анын жүрүшүндө лотереянын уюштуруучусу лотереянын катышуучуларынын - лотереялык билеттердин менчик ээлеринин ортосунда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырылуучу лотереянын байге фондунун утушун өткөрөт. Мында утуш лотереялык иштин субъектинин эркине жана иш-аракетине жараша болбойт; 23) маркировкаланган куймалар - алардын касиеттерин, мүнөздөмөлөрүн жана идентификациялык маалыматтарын көрсөтүү менен аларды андан ары идентификациялоо максатында шарттуу белгилер, тамгалар, сандар, графикалык белгилер же жазуулар түшүрүлгөн куймалар; 24) машина-трактордук станция - айыл чарба техникасын колдонуу менен айыл чарба өндүрүүчүсү же айыл чарба кооперативи үчүн агротехникалык ишти аткарган, айыл чарба техникасын техникалык тейлөө жана оңдоо боюнча кызматтарды көрсөткөн, ошондой эле алардын тетиктерин берүүнү жүзөгө ашыруучу уюм; 24-1) эл аралык ташуу - Кыргыз Республикасынын аймагынан башка мамлекеттин аймагына же башка мамлекеттин аймагынан Кыргыз Республикасынын аймагына же Кыргыз Республикасынын аймагы аркылуу жүргүзүлүүчү ташуу; 25) коммерциялык эмес уюм - төмөнкүдөй талаптарга жооп берүүчү уюм: а) бул уюм Кыргыз Республикасынын коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө мыйзамдарында, ошондой эле Кыргыз Республикасынын башка мыйзамдарында каралган уюштуруу-укуктук формада катталган; б) бул уюм өз ишинин негизги максаты катары пайда табууну көздөбөйт жана алган пайданы анын мүчөлөрүнүн, уюштуруучулардын жана кызмат адамдарынын ортосунда бөлүштүрбөйт; 26) нумизматикалык (коллекциялык) монеталар - Улуттук банк тарабынан чектелген санда чыгарылуучу, маданий-агартуу максаттары үчүн арналган жана белгилүү бир тематикага ээ болгон монеталар; 27) акы төлөө - натуралдык жана акчалай түрдө толук көлөмдө же жарым-жартылай төлөнгөн же төлөнүүгө тийиш болгон берүүчүлөр үчүн керектөөчү же башка адам тарабынан берүүчүгө түз же кыйыр түрдө жүзөгө ашырылган төлөмдөрдүн бардык түрлөрүн камтыйт; 28) накталай эмес формада төлөө - накталай акча каражаттарын колдонбостон төлөө: а) калк менен эсептешүүлөрдө - аларды алуучунун эсебине чегерүү жолу менен, анын ичинде Кыргыз Республикасынын банктык мыйзамдарына ылайык QR-төлөмдөрдү, POS-терминалды, идентификацияланган электрондук капчыкты жана башка аралыктан төлөө формаларын пайдалануу менен электрондук акча аркылуу төлөө, ошондой эле товар алмашуу (бартердик) операцияларын жүргүзүү жолу менен төлөө; б) жеке ишкерлердин, уюмдардын ортосундагы эсептешүүлөрдө - төлөөчүнүн эсебинен акча каражаттарын эсептен чыгаруу жана аларды алуучунун эсебине чегерүү жолу менен, же болбосо аларда расмий катталган идентификацияланган электрондук капчыктарды жана Кыргыз Республикасынын банктык мыйзамдарында төлөөчүнү идентификациялоого мүмкүндүк берүүчү башка төлөм каражаттарын пайдалануу менен, ошондой эле товар алмашуу (бартердик) операцияларын жүргүзүү жолу менен төлөө. 29) накталай формада төлөө - салык төлөөчүнүн кассасына накталай акча каражаттарын төлөө жана/же салык төлөөчүнүн банктагы эсебине же төлөм терминалы жана башка төлөм инструменттери аркылуу накталай акча каражаттарын салуу;"; 30) маданият жана спорт уюмдары - менчигинин түрүнө карабастан коммерциялык жана коммерциялык эмес уюмдар, алардын ишинин негизги түрү маданий баалуулуктарды сактоо, түзүү, өнүктүрүү, жайылтуу жана өздөштүрүү жана маданий жыргалчылыктарды көрсөтүү, ошондой эле дене тарбия жана спорт жаатында кызматтарды көрсөтүү болуп саналат; 31) отчеттук мезгил - салык төлөөчү ушул Кодекстин талаптарына ылайык салык отчетторун берүүгө милдеттүү болгон календардык жылдан, кварталдан жана айдан турган мезгил; 32) пайдалуу кендер - жер казынасында камтылган табигый минералдык түзүлмөлөр, көмүрсуутек жана жер алдындагы суулар, алардын химиялык курамы жана физикалык касиети аларды материалдык өндүрүш жана керектөө чөйрөсүндө колдонууга мүмкүндүк берет; 33) товардын бузулушу - товардын бардык же айрым касиеттеринин начарлашы, анын натыйжасында мындай товар салык салынуучу берүүнүн максаты үчүн колдонулбайт; 34) карыздык баалуу кагаздар боюнча сыйакы - карыздык баалуу кагаздардын номиналдык наркынан баштапкы жайгаштыруунун наркынын (купонду эсепке албастан) же сатып алуу наркынын (купонду эсепке албастан) ашышы, аларды чыгаруу шарттары купонго акы төлөөнү карайт; 35) преференциялык калктуу конуштар - Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу калктуу конуштар жана/же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык өзгөчө статуска ээ болгон административдик-аймактык бирдиктер; 36) преференциялык чек ара аймактарындагы калктуу конуштар - Министрлер Кабинети тарабынан аныкталуучу жана өзгөчө жеңилдетилген салык режимине ээ болгон чек ара аймактарындагы калктуу конуштар; 36-1) баштапкы кайра иштетүүнүн продукциясы - анын сапатын сактоо жана узак сактоону камсыз кылуу үчүн кайра иштетүүнүн технологиялык операцияларынан өткөн, продукцияны кийинки (өнөр жайлык) кайра иштетүүдө чийки зат түрүндө пайдаланылуучу же керектөөчүлөргө өнөр жайлык кайра кийин иштетүүсүз сатылуучу ата мекендик өндүрүштүн айыл чарба продукциясы; 37) туунду баалуу кагаздар - туунду баалуу кагаздардын маалыматтарынын базалык активине карата укуктарды күбөлөндүрүүчү баалуу кагаздар. Туунду баалуу кагаздарга төмөнкүлөр кирет: опциондор, своптор, форварддар, фьючерстер, депозитардык тил каттар, варранттар жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык туунду баалуу кагаздар деп таанылган башка баалуу кагаздар. Товарлардын стандартташтырылган партиялары, баалуу кагаздар, валюта жана финансылык инструменттер базалык активдер боло алышат; 38) пайдалуу кен чыккан жерлерди иштетүү - жер казынасынан пайдалуу кендерди ачуу, даярдоо жана алуу боюнча тоо-кен иштеринин комплекси; 39) роялти - төмөнкүлөр үчүн сыйакы катарында алынган ар кандай түрдөгү төлөмдөр: а) компьютердик программаларды, кино, теле, видеофильмдерди же радио жана телекөрсөтүү үчүн жазууларды кошкондо, ар кандай адабият, искусство же илимдин чыгармаларына автордук укукту пайдалануу же пайдалануу укугун берүү үчүн; б) өнөр жай менчик объектине, соода маркасына, дизайнга же моделге, планга, жашыруун формулага же процесске, же болбосо өнөр жайлык, коммерциялык же илимий тажрыйбаларга тиешелүү маалыматка (ноу-хау) укукту ырастоочу ар кандай патент үчүн. Финансылык ижара (лизинг) келишими боюнча алынган сыйакылар роялтиге кирбейт. Ушул Кодекстин XI бөлүмүнүн максатында "роялти" деп кендерди пайдалануу үчүн роялти салыгын төлөөчү тарабынан төлөнүүчү төлөм түшүнүлөт; 40) айыл чарба кооперативи - мүчөлөрү айыл чарба өндүрүүчүлөрү болуп саналган жана иши кооперативдин мүчөлөрүнө товарларды сатууга, кызматтарды көрсөтүүгө, жумуштарды аткарууга, ошондой эле алар өндүргөн айыл чарба продукцияларын жана өзүнүн айыл чарба продукциясын кайра иштетүү продуктуларын сатууга багытталган кооператив. Кооперативдин мүчөлөрү менен байланышпаган ишти жүзөгө ашыруучу айыл чарба кооперативи ушул Кодексте белгиленген тартипте өзүнчө эсеп жүргүзүүгө, отчет берүүгө жана иштин ушул түрү боюнча салыктарды төлөөгө милдеттүү; 41) айыл чарба өндүрүүчүсү - айыл чарба продукциясын, ошондой эле акциздик товарлардан тышкары өз өндүрүшүндөгү айыл чарба продукциясын кайра иштетүү продукттарын, мында бул уюмга же жеке адамга таандык негизги каражаттарды сатуудан түшкөн акчаны эске албастан, айыл чарба продукциясын жана анын кайра иштетилген продукттарын сатуудан түшкөн каражат календардык жылдын ичинде товарларды, жумуштарды, кызмат көрсөтүүлөрдү сатуунун жалпы көлөмүнүн 75 пайызынан кем эмести түзгөн шартта өндүрүүчү уюм же жеке ишкер; 41-1) айыл чарба даярдоочусу -төмөнкүлөрдү жүзөгө ашыруучу субъект: а) аны баштапкы кайра иштетүүнү жүзөгө ашыруучу субъекттин дарегине сатуу үчүн ата мекендик айыл чарба продукциясын чогултууну; б) кайра иштетүүчү ишкананын жана/же соода-логистикалык борбордун дарегине сатуу/берүү үчүн ата мекендик айыл чарба продукциясын чогултууну жана/же баштапкы кайра иштетүүнү, анын ичинде иштетип алма схемасы боюнча жүзөгө ашыруучу; 42) инженердик-техникалык камсыз кылуу тармактары - электр, жылуулук, газ, суу менен камсыздоо жана саркынды сууларды чыгаруу процессинде түздөн-түз колдонулуучу коммуникациялардын жана курулмалардын жыйындысы; 43-1) социалдык инфратүзүм - билим берүү, медициналык, маданий, спорттук, социалдык багыттагы объекттер, транспорттук камсыздоо объекттери, ошондой эле мамлекеттик жана муниципалдык органдардын объекттери; 43) шектүү милдеттенмелер - салык төлөөчү соттун чечими боюнча милдеттенмени токтотуунун, банкроттуктун, насыя берүүчүнүн жоюлушунун же өлүмүнүн же Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында каралган доонун эскирүү мөөнөтүнүн аякташынын натыйжасында төлөбөгөн, ал төлөөгө тийиш болгон сумма; 44) камсыздандырылуучу - өзүнүн же үчүнчү жактын (пайда табуучунун) кызыкчылыгын камсыз кылуу максатында камсыздандыруучу менен келишим түзгөн жана камсыздандыруу келишиминде (камсыздандыруу полиси) аныкталган камсыздандыруу учуру келгенде зыяндын ордун толтуруу милдеттенмеси үчүн камсыздандыруучуга камсыздандыруу сыйлыгын (төгүмүн) төлөгөн, камсыздандыруу объектине кызыкчылыгы бар жеке адам же уюм; 45) камсыздандыруу сыйлыгы (төгүмү) - келишимде шартталган камсыздандыруу учуру келгенде камсыздандыруу суммасын төлөө (ордун толтуруу) милдеттенмелерин өзүнө алгандыгы үчүн камсыздандыруучуга камсыздандырылуучу тарабынан төлөнүүчү сумма, ал камсыздандырылуучу тарабынан бир жолку төлөм (камсыздандыруу сыйлыгы) же ай сайын, квартал сайын ж.б.у.с. камсыздандыруу келишиминин колдонулуу мөөнөтүнүн ичинде бөлүп төлөө (камсыздандыруу төгүмдөрү) менен төлөнөт; 46) камсыздандыруу суммасы (ордун толтуруу) - камсыздандыруу уюму тарабынан төлөнүүчү, камсыздандырылуучу, үчүнчү жактар же алардын мүлкү менен камсыздандыруу учуру келгенде камсыздандыруу суммасынын чегинде чыгашанын ордун жарым-жартылай же толугу менен толтуруу; 47) камсыздандыруу учуру - ал келип чыккан учурда мыйзамдын же келишимдин күчүнө ылайык камсыздандыруучу камсыздандыруу суммасын төлөөгө (ордун толтурууга) милдеттүү болгон окуя; 48) камсыздандыруучу - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык камсыздандырууну жүзөгө ашырууга лицензиясы бар жана камсыздандыруу сыйлыгы (төгүмү) үчүн камсыздандырылуучу менен түзүлгөн камсыздандыруу келишимине (камсыздандыруу полиси) ылайык камсыздандыруу келишиминде аныкталган камсыздандыруу учуру келгенде камсыздандырылуучу же үчүнчү жак тарткан зыяндын ордун толтуруу милдетин өзүнө алган ата мекендик уюм; 49) субсидия - Министрлер Кабинети, Жогорку Кеңеш жана жергиликтүү кеңештер тарабынан салык төлөөчүгө анын экономикалык ишине байланышкан белгилүү бир шарттарды мурда же келечекте аткаруунун ордуна активдерди берүү түрүндө көрсөтүлүүчү жардам; 50) ири ишкердик субъекти - катары менен келген акыркы 12 айдагы түшкөн акчанын көлөмү 50000000 сомдон ашкан уюм же жеке ишкер. Салык отчетторун тапшыруу жана салык төлөө максатында ушул пунктта белгиленген өлчөмдү азайтуу учурунда, субъект календардык жылдын аягына чейин ири ишкердиктин субъекти катары каралат. Салыктарды администрациялоо максатында ыйгарым укуктуу салык органынын функциялык бөлүмү тарабынан субъект, эгерде ал Министрлер Кабинети белгилеген критерийлерге ылайык келсе, ири салык төлөөчү деп таанылат; Караңыз: Ири салык төлөөчүлөрдү аныктоонун критерийлери жана тартиби жөнүндө жобо (КР Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын 30-апрелиндеги N 236 токтомуна) 51) курорттук-ден соолукту чыңдоо чөйрөсүнүн субъекти - тигил же бул тиричилик, транспорттук, оюн-зоок, ден соолукту чыңдоо жана дарылоо кызматтарын көрсөтүү менен эс алуучуларды кабыл алуу жана убактылуу жашоо үчүн жайгаштыруу боюнча кызматтарды көрсөтүүчү уюм же жеке ишкер. Санаториялык, санаториялык-курорттук мекемелер, оюн-зоок, спорт жана эс алуу үйлөрү жана базалары, профилакторийлер, мейман үйлөрү, пансионаттар, кемпингдер жана ушундай багыттагы башка мекемелер, ошондой эле ушундай максатта пайдаланылуучу жеке үйлөр жана алардын бөлүктөрү салык максатында ушундай субъекттер деп таанылат; 52) чакан ишкердик субъекти - катары менен келген акыркы 12 айдагы түшкөн акчанын жыйынды көлөмү 8000000 сомдон ашпаган уюм же жеке ишкер. Салык отчетторун тапшыруу жана салык төлөө максатында ушул пунктта белгиленген өлчөмдү жогорулаткан учурда, субъект календардык жылдын аягына чейин чакан ишкердик субъекти катары каралат; 53) коомдук тамактануу субъекти - коомдук тамактануу кызматтарын көрсөткөн уюм же жеке ишкер (ресторан, кафе, ашкана, тез татым, бар жана башка коомдук тамактануу пункттары); 54) орто ишкердик субъекти - катары менен келген акыркы 12 айдагы түшкөн акчанын жыйынды көлөмү 8000000 сомдон ашкан, бирок 50000000 сомдон ашпаган сумманы түзгөн уюм же жеке ишкер. Салык отчетторун тапшыруу жана салык төлөө максатында ушул пунктта белгиленген өлчөмдү жогорулаткан же азайткан учурда, субъект календардык жылдын аягына чейин орто ишкердиктин субъекти катары каралат; 55) инженердик-техникалык камсыз кылуу тармактарына технологиялык туташуу - инженердик-техникалык жана уюштуруу иш-чараларынын комплекси, анын ичинде: а) инженердик-техникалык камсыз кылуу тармактарын реконструкциялоого жана өнүктүрүүгө техникалык шарттарды иштеп чыгуу; б) курулуш-монтаждоо иштери; в) жабдууларды орнотуу; г) объекттерди мындай тармакка туташтыруунун технологиялык мүмкүнчүлүгүн түзүү максатында инженердик-техникалык камсыз кылуу тармагын өнүктүрүү жана техникалык жактан оң абалда кармоо үчүн адистештирилген уюмдар көрсөткөн/аткарган башка кызматтар жана жумуштар; 56) айыл чарба багытындагы соода-логистикалык борбор - жыйындысында төмөнкү белгилерге ылайык келүүчү уюм: а) ички рынокту айыл чарба продукциясы менен камсыз кылуу, ата мекендик айыл чарба продукциясын жана өзү өндүргөн жана башка субъекттер тарабынан өндүрүлгөн ата мекендик айыл чарба продукциясын кайра иштетүү продуктуларын экспорттоо жана сатуу боюнча иштерди жүзөгө ашырууга тийиш; б) айыл чарба продукциясын, айыл чарба продукциясын кайра иштетүү продуктуларын сорттоо, калибрлөө, маркалоо, таңгактоо, ташуу, сактоо, анын ичинде шок тоңдуруу/кургатуу үчүн арналган өндүрүштүк, административдик, кампа жана башка имараттары, жайлары жана курулмалары бар жер участогунан (жер участокторунан) турган, пайдалануу же менчик укугунда таандык болгон мүлктүк комплекс; 57) жыштыкты (кубаттуулукту) жөнгө салуу боюнча кызмат көрсөтүүлөр - иш жүзүндөгү электр кубаттуулугунун кубаттуулуктун өтүүсүнүн суткалык графигинде билдирилген анын чоңдугунан четтөөлөрүн баланстоо боюнча уюштуруучулук жана технологиялык жактан байланышкан чаралардын комплексин камтыган, параллелдүү иштөө жөнүндө эл аралык келишимдерге катышуучу мамлекеттердин энергетикалык тутумдарынын бирикмесинде бирдиктүү жыштык менен энергетикалык тутумдардын ишенимдүү параллелдүү иштөөсүн камсыз кылуу максатында тутумдук оператор - "Кыргызстандын улуттук электр тармагы" ачык акционердик коому тарабынан көрсөтүлүүчү кызматтар; 58) товарды жоготуу - товардын жок кылынышына жана/же жоготулушуна негиз болгон окуя. Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларында белгиленген табигый кемүү ченемдеринин чегинде салык төлөөчү тарабынан товарларды жоготуп алышы жоготуу деп эсептелбейт; 58-1) товарларга жана/же кызмат көрсөтүүлөргө максаттуу микрокредиттерди берүү жана маалыматтык-телекоммуникациялык технологияларды колдонуунун негизинде алардын пайдаланылышына мониторинг жүргүзүү боюнча тутумдагы төлөмдөрдүн жана эсептешүүлөрдүн катышуучулары - төмөнкүлөр болуп саналган салык төлөөчүлөр: а) финансы-кредиттик уюмдар, адистештирилген финансы-кредиттик мекемелер; б) төлөм тутумунун оператору жана/же төлөм уюму; в) микрокредит же жөлөкпул алуучу субъект; г) ушул пункттун 1 жана 2-пунктчаларында көрсөтүлгөн катышуучулар менен түзүлгөн келишимдин негизинде товарды жана/же кызмат көрсөтүүнү сатуучу уюм же жеке ишкер. Товарларга жана/же кызмат көрсөтүүлөргө максаттуу микрокредиттерди берүү жана маалыматтык-телекоммуникациялык технологияларды колдонуунун негизинде алардын пайдаланылышына мониторинг жүргүзүү боюнча тутумда төлөмдөрдүн жана эсептешүүлөрдүн катышуучусу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жөлөкпулдарды, ошондой эле Министрлер Кабинетинин чечими боюнча гранттарды жана/же кредиттерди төлөө жүзөгө ашырылуучу мамлекеттик мекеме болушу мүмкүн; 59) финансылык ижара - Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте түзүлгөн, финансылык чөйрө келишиминин же лизинг алуучу лизингдик төлөмдөрдү төлөөсүн караган исламдык каржылоого ылайык иджара мунтахийя биттамллик жана кемүүчү мушарака келишиминин негизинде жүргүзүлүүчү негизги каражат катары пайдалануу үчүн лизинг берүүчү товарды лизинг алуучуга өткөрүп бериши боюнча ижара мамилелеринин өзгөчө түрү; 60) финансылык кызмат көрсөтүүлөр - бул Кыргыз Республикасынын салык төлөөчүлөрү тарабынан жүзөгө ашырылуучу же сатып алынуучу операциялар, анын ичинде: а) насыялар, зайымдар, исламдык каржылоо келишимдери боюнча операциялар, карыздык милдеттенмелерди берүү жана өндүрүү, кепилчиликтерди жана/же кепилдиктерди берүү, банктык кепилдиктерди берүү, карыздык милдеттенмелерди башкаруу; б) депозиттер, исламдык каржылоо келишимдери боюнча операциялар, уюмдун жана жеке жактын банктык эсебин, анын ичинде корреспонденттик банк эсептерин ачуу жана жүргүзүү; в) төлөмдөр, которуулар, карыздык милдеттенмелер, чектер жана коммерциялык жүгүртүлүп жаткан төлөм каражаттары менен жүргүзүлгөн операциялар, инкассо боюнча операциялар; г) ушул жакка таандык болгон аффинаждалган баалуу металлдардын жеке саны көрсөтүлүүчү жеке жактардын жана уюмдардын металлдан жасалган эсептерин ачуу жана киргизүү; д) мыйзамдуу төлөм каражаттары болуп саналган валюта, банкноттор жана накталай акча менен операциялар, ошондой эле аффинаждалган стандарттык жана өлчөнгөн куймалар, инвестициялык монеталар менен нумизматикалык монеталарды эске албаганда, операциялар; е) акциялар, облигациялар жана башка баалуу кагаздар менен төлөм карточкалар, ошондой эле акциз маркалары менен жүргүзүлгөн операциялар, буга баалуу кагаздардын сакталышын камсыз кылуу боюнча кызмат көрсөтүүлөрдү кошпогондо, чарба жүргүзүүчү шериктиктердин жана коомдордун капиталына катышуунун үлүштөрү менен жүргүзүлгөн операциялар; ж) инвестициялык фонддорду башкаруу; з) клирингдик операциялар, анын ичинде төлөмдөрдү жыйноо, салыштырып текшерүү, сорттоо жана ырастоо, ошондой эле алар менен өз ара чегерүүнү жүргүзүү жана клирингге катышуучулардын - банктык операциялардын айрым түрлөрүн жүзөгө ашырган банктар менен уюмдардын так позицияларын аныктоо; и) аккредитивдерди ачуу жана тейлөө; к) банктын ислам каржылоосуна ылайык келишим боюнча акча каражаттарын тартуу жана жайгаштыруу боюнча операциялары; л) Улуттук банктын лицензиясында көрсөтүлгөн банктын башка операциялары; м) баалуу кагаздар рыногундагы кесиптик иштин тиешелүү түрү үчүн - баалуу кагаздар рыногунун кесипкөй катышуучусу үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган операциялар; н) соодалашууну уюштуруу боюнча кызматтарды көрсөтүү - товардык жана валюталык биржалар үчүн; о) ушул берененин 10-1-пунктунун "а" пунктчасында көрсөтүлгөн кызматтарды көрсөтүү; 61) баалуу кагаздар - акциялар, карыздык баалуу кагаздар, туунду баалуу кагаздар, исламдык баалуу кагаздар жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык баалуу кагаздар деп таанылган мүлктүк укуктун башка объекттери; 62) мүчөлүк акылар - коммерциялык эмес уюмдун уюштуруу документтеринде каралган өлчөмдө жана тартипте алардын мүчөсү тарабынан берилүүчү активдер, мындай берүү товарларды, жумуштарды, кызмат көрсөтүүлөрдү ошол уюмдун мүчөсүнө акысыз же болбосо өздүк наркынан төмөнкү баада утурлама берүү менен шартталбаса; 63) экономикалык (баланстык) запастар - Кыргыз Республикасынын пайдалуу кендеринин запастарынын мамлекеттик балансында иштетүү үчүн экономикалык жактан максатка ылайыктуу катары эсепке алынган пайдалуу кендердин запастары; 64) уюлдук байланыш чөйрөсүндөгү иш - байланыш боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан ушул кызматтарды көрсөтүүчү лицензиатка берилген лицензияда көрсөтүлгөн көчмө радиотелефон байланыш же спутниктик байланыш кызматтарын көрсөтүү боюнча иш. 65) курулуш объекти - архитектуралык-курулуш ишинин натыйжасы болуп саналган, турак жана/же турак эмес жайлардан жана/же жалпы пайдалануудагы жерлерден жана/же инженердик-техникалык курулмалардан турган, мыйзамда белгиленген тартипте пайдаланууга киргизилүүгө тийиш болгон имарат, курулма, алардын бөлүгү же жыйындысы; 66) бүткөн курулуш объекти - мыйзамдарда белгиленген тартипте пайдаланууга берилген (кабыл алынган) курулуш объекти; 67) бүтпөгөн курулуш объекти - мыйзамдарда белгиленген тартипте пайдаланууга берилбеген (кабыл алынбаган) курулуш объекти; 68) футбол чөйрөсүндө иш жүргүзүүчү уюмдар: а) "Кыргыз футбол бирлиги" юридикалык жактардын бирикмеси (мындан ары - КФБ), ошондой эле анын мүчөлөрү болуп саналган юридикалык жактар; б) КФБ тарабынан бекитилген тизмекке ылайык кесиптик футбол клубдары жана/же футбол академиялары (менчигинин түрүнө карабастан); в) КФБнын лицензиясы (сертификаты) бар футбол стадиондорунун менчик ээлери же мыйзамдуу ээлери болуп саналган уюмдар, көрсөтүлгөн стадиондорду пайдаланууга жана күтүүгө түздөн-түз байланышкан иш бөлүгүндө."; (Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 3-апрелиндеги № 78, 2024-жылдын 2-февралындагы № 31, 2025-жылдын 12-февралындагы № 37, 2025-жылдын 31-июлундагы № 185 , 2025-жылдын 29-октябрындагы № 243, 2025-жылдын 31-декабрындагы № 262, 2026-жылдын 6-августундагы № 145 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)

Спросить юриста