УПК КР · ст. 179гл. 24действуетредакция 06.10.2026

Статья 179. Порядок назначения экспертизы

Признав необходимым назначение экспертизы, следователь, прокурор, следственный судья, суд выносят об этом постановление, определение, в которых указываются:

1) должность, фамилия и инициалы лица, назначившего экспертизу;

2) вид экспертизы;

3) основания назначения экспертизы;

4) сведения о лице, направляемом на экспертизу;

5) объекты, направляемые на экспертизу, и информация об их происхождении, а также разрешение на возможное полное или частичное уничтожение указанных объектов, изменение их внешнего вида или основных свойств в ходе исследования;

6) фамилия, имя и отчество эксперта или наименование экспертной организации, в которой должна быть произведена экспертиза;

7) вопросы, поставленные перед экспертом.

Постановление, определение о назначении экспертизы обязательно для исполнения органами или лицами, которым оно адресовано, и входит в их компетенцию.

Экспертиза может быть поручена и производится:

1) государственными или негосударственными экспертами;

2) в разовом порядке иными лицами, обладающими специальными познаниями, в порядке и на условиях, предусмотренных законом;

3) лицами из числа предложенных участниками процесса, обладающими специальными познаниями, в том числе не являющимися гражданами Кыргызской Республики.

Требование следственного судьи, суда, прокурора, следователя о вызове лица, которому поручено производство экспертизы, обязательно для руководителя организации, где работает указанное лицо.

Следственный судья, суд, прокурор, следователь знакомят с постановлением о назначении экспертизы подозреваемого, обвиняемого, потерпевшего, его представителя, адвоката и разъясняют им права, предусмотренные статьей 181 настоящего Кодекса. Об этом составляется протокол, подписываемый прокурором, следователем и лицами, которые ознакомлены с постановлением.

Экспертиза в отношении потерпевшего, за исключением случаев, предусмотренных частью 2 статьи 178 настоящего Кодекса, а также в отношении свидетеля производится с их согласия или согласия их законных представителей, которое дается указанными лицами в письменном виде.

Экспертиза может быть назначена по инициативе участников процесса, защищающих свои или представляемые права и интересы. Участники процесса, защищающие свои или представляемые права и интересы, в письменном виде представляют следователю вопросы, по которым, по их мнению, должно быть дано заключение эксперта, указывают объекты исследования, а также называют лицо (лица), которое может быть приглашено в качестве эксперта. При этом следователь не вправе отказать в назначении экспертизы, за исключением случаев, когда вопросы, представленные на их разрешение, явно не относятся к уголовному делу или предмету экспертизы. В случае отказа следователя в назначении экспертизы участник процесса, защищающий свои или представляемые права и интересы, вправе обратиться к следственному судье с ходатайством в порядке, предусмотренном статьей 182 настоящего Кодекса.

Участник процесса, по инициативе которого назначается экспертиза, может представить в качестве объектов экспертного исследования предметы, документы.

Рассмотрев представленные вопросы, следователь отклоняет те из них, которые не относятся к уголовному делу или предмету экспертизы, выясняет, нет ли оснований для отвода эксперта, после чего выносит постановление о назначении экспертизы с соблюдением требований, указанных в части 1 настоящей статьи.

10.

Следователь обеспечивает доставление к эксперту подозреваемого, обвиняемого, потерпевшего, свидетеля, если признано необходимым их присутствие при производстве экспертизы.

11.

При наличии заявления о применении пыток или жестокого обращения судебно-медицинская экспертиза должна быть назначена в течение 12 часов. Осмотр экспертом должен проводиться с применением фотосъемки либо видеозаписи.

12.

В случае отсутствия необходимости в истребовании объектов исследования из органа досудебного производства, в ведении которого находится уголовное дело, участники процесса, защищающие свои или представляемые права и интересы, вправе самостоятельно обратиться в экспертную организацию о производстве экспертизы на договорной основе.

13.

О направлении адвокатом ходатайства о даче экспертного заключения в порядке, установленном частью 12 настоящей статьи, одновременно уведомляются прокурор, следователь, осуществляющие досудебное производство, которые при необходимости могут направить эксперту дополнительные вопросы. Заключение эксперта, данное на основании постановления следственного судьи по ходатайству стороны защиты, составляется в двух экземплярах, одно из которых направляется следователю.

(В редакции Закона Кыргызской Республики от 16 февраля 2024 года № 49)

Кыргызча

Экспертиза дайындоо тартиби 1. Экспертизаны дайындоону зарыл деп тапкандан кийин, тергөөчү, прокурор, тергөө судьясы, сот бул жөнүндө токтом, аныктама чыгарат, анда төмөнкүлөр көрсөтүлөт: 1) экспертиза дайындаган адамдын кызмат орду, фамилиясы жана аты-жөнү; 2) экспертизанын түрү; 3) экспертиза дайындоонун негиздери; 4) экспертизага жөнөтүлгөн адам жөнүндө маалыматтар; 5) экспертизага жөнөтүлгөн объекттер жана алардын пайда болуусу жөнүндө маалымат, ошондой эле көрсөтүлгөн объекттердин мүмкүн болгон толук же жарым-жартылай жок кылынышына уруксат берилиши, алардын тышкы түрүнүн өзгөрүшү же изилдөөнүн жүрүшүндөгү негизги касиеттер; 6) эксперттин фамилиясы, аты жана атасынын аты же экспертиза жүргүзүлүүгө тийиш болгон эксперттик уюмдун аталышы; 7) эксперттин алдына коюлган маселелер. 2. Экспертиза дайындоо жөнүндө токтом, аныктама ал даректелген жана алардын компетенциясына кирген органдар жана адамдар тарабынан аткаруу үчүн милдеттүү. 3. Экспертиза төмөндөгүлөргө тапшырылышы жана алар тарабынан аткарылышы мүмкүн: 1) мамлекеттик же мамлекеттик эмес эксперттер тарабынан; 2) мыйзам менен каралган тартипте жана шарттарда атайын билимге ээ болгон башка адамдар тарабынан бир жолку тартипте; 3) процесстин катышуучулары тарабынан сунушталган, атайын билимге ээ болгон адамдар, анын ичинде Кыргыз Республикасынын жарандары болуп саналбагандар тарабынан. 4. Тергөө судьясынын, соттун, прокурордун, тергөөчүнүн экспертиза жүргүзүү тапшырылган адамды чакыруу жөнүндө талабы аталган адам иштеген уюмдун жетекчиси үчүн милдеттүү. 5. Тергөө судьясы, сот, прокурор, тергөөчү экспертиза дайындоо жөнүндө токтом менен шектүүнү, айыпталуучуну, жабырлануучуну, анын өкүлүн, адвокатты тааныштырат жана ушул Кодекстин 181-беренесинде каралган укуктарын аларга түшүндүрөт. Бул жөнүндө прокурор, тергөөчү жана токтом менен таанышкан башка адамдар тарабынан кол коюлган протокол түзүлөт. 6. Ушул Кодекстин 178-беренесинин 2-бөлүгүндө каралган учурларды кошпогондо, жабырлануучуга карата, ошондой эле күбөгө карата экспертиза алардын макулдугу же алардын мыйзамдуу өкүлдөрүнүн макулдугу менен жүргүзүлөт, ал көрсөтүлгөн адамдар тарабынан жазуу жүзүндө берилет. 7. Экспертиза өзүнүн же көрсөтүлгөн укуктарын жана кызыкчылыктарын коргогон процесстин катышуучуларынын демилгеси боюнча дайындалышы мүмкүн. Процесстин катышуучулары өздөрүнүн же көрсөтүлгөн укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоп, тергөөчүгө жазуу жүзүндө, алардын пикири боюнча, эксперттик корутунду берилүүгө тийиш болгон суроолорду беришет, изилдөө объекттерин көрсөтүшөт, ошондой эле эксперт катары чакырылышы мүмкүн болгон адамдын (адамдардын) атын аташат. Мында, тергөөчү чечүүгө берилген маселелер кылмыш ишине же экспертизанын предметине дээрлик тиешеси жок учурлардан тышкары жагдайларда, экспертиза дайындоодон баш тартууга укуксуз. Тергөөчү экспертиза дайындоодон баш тарткан учурда, өзүнүн же берилип жаткан укуктарды же кызыкчылыктарды коргогон процесстин катышуучусу ушул Кодекстин 182-беренесинде каралган тартипте тергөө судьясына өтүнүч менен кайрылууга укуктуу. 8. Анын демилгеси менен экспертиза дайындалып жаткан процесстин катышуучусу буюмдарды, документтерди эксперттик изилдөөнүн объекти катары бериши мүмкүн. 9. Тергөөчү берилген маселелерди карап, кылмыш ишине же экспертиза предметине кирбегендерин четке кагат, экспертте баш тартууга негиз жок экендигин териштирет, андан кийин ушул берененин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн талаптарды сактоо менен экспертиза дайындоо жөнүндө токтом чыгарат. 10. Эгерде экспертиза жүргүзүүгө алардын катышуусу зарыл деп таанылса, тергөөчү шектүүнү, айыпталуучуну, жабырлануучуну, күбөнү экспертке жеткирүүнү камсыз кылат. 11. Кыйноолорду же ырайымсыз мамиле жасоолорду колдонгондугу жөнүндө арыз болгондо, соттук-медициналык экспертиза 12 сааттын ичинде дайындалууга тийиш. Эксперт тарабынан сүрөткө тартып алууну же видеожазууларды колдонуу менен кароо жүргүзүлүүгө тийиш. 12. Кылмыш иши карамагында турган сотко чейинки өндүрүш органынан изилдөө объекттерин талап кылуунун зарылдыгы жок болгон учурда, өзүнүн же көрсөтүлүүчү укуктарын же кызыкчылыктарын коргогон процесстин катышуучулары экспертизаны келишимдик негизде жүргүзүү жөнүндө эксперттик уюмга өз алдынча кайрылууга укуктуу. 13. Ушул берененин 12-бөлүгүндө белгиленген тартипте адвокаты тарабынан эксперттик корутунду берүү тууралуу өтүнүч жөнөтүлгөндүгү жөнүндө бир эле мезгилде прокурорго, сотко чейинки өндүрүштү жүзөгө ашырган тергөөчүгө маалымдалат, алар зарыл болгондо экспертке кошумча суроолорду жөнөтө алат. Коргоочу тараптан өтүнүчү боюнча тергөө судьясынын токтомунун негизинде берилген эксперттин корутундусу эки нускада түзүлөт, анын бири тергөөчүгө жөнөтүлөт. (Кыргыз Республикасынын 2024-жылдын 16-февралындагы № 49 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

Спросить юриста