Перейти к содержимому
GPTKG
ст. 2
Закон КР от 8 августа 2023 года № 170 "О науке" · гл. 1Статус: действует

Статья 2. Основные понятия, используемые в настоящем Законе

В настоящем Законе используются следующие основные понятия:

1) аспирантура (адъюнктура) - форма подготовки научно-педагогических и научных кадров, обладающих компетенциями по планированию и самостоятельному проведению научно-исследовательских работ, а также глубокими теоретическими знаниями, позволяющими подготовить индивидуальную научно-квалификационную работу (диссертацию) на соискание ученой степени кандидата наук;

2) аттестация научных и научно-технических организаций - процедура оценки деятельности научных и научно-технических организаций в целом с целью признания ее соответствия определенным требованиям, установленным уполномоченным государственным органом;

3) база научно-технических данных - набор данных, который достаточен для установленной цели, представлен на электронном носителе в виде, позволяющем осуществлять автоматизированную переработку содержащейся в нем информации;

4) банк научно-технических данных - автоматизированная информационно-поисковая система, состоящая из одной или нескольких баз научно-технических данных и систем хранения, обработки и поиска информации в них;

5) грант - безвозмездная субсидия юридическим и физическим лицам в денежной или натуральной форме на проведение научных исследований, научно-технических программ, проектов и опытно-конструкторских работ с последующим отчетом об их использовании;

6) государственная политика в области науки и научно-технической деятельности - составная часть социально-экономической политики государства, которая выражает отношение государства к научной и научно-технической деятельности, определяет цели, направления, принципы, формы и методы деятельности государства в области науки, научно-технической деятельности и научно-технической информации;

7) государственный заказ - заказ на поставку товаров, выполнение работ, оказание услуг за счет средств государственного бюджета Кыргызской Республики;

8) докторантура - форма подготовки научно-педагогических и научных кадров, обладающих компетенциями организации научно-исследовательской работы по новому направлению научных исследований или концептуального развития существующих актуальных направлений научных исследований, аналитического обобщения результатов научной деятельности, позволяющих подготовить индивидуальную научно-квалификационную работу (диссертацию) на соискание ученой степени доктора наук;

9) доктор наук - уровень квалификации, присваиваемый лицам, имеющим ученую степень кандидата наук, после успешной защиты диссертации в докторантуре и/или институте соискательства;

10) доктор философии (PhD)/доктор по профилю - уровень квалификации послевузовского профессионального образования (базовая докторантура), дающий лицам, выполнившим соответствующую учебную программу и научно-исследовательскую работу с защитой диссертации, право для осуществления научной и другой профессиональной деятельности;

11) инновация - введенный в гражданский (хозяйственный) оборот инновационный продукт;

12) научно-инновационная деятельность - деятельность по преобразованию новшества в инновацию, направленная на создание и введение в гражданский (хозяйственный) оборот инновационного продукта, полученного по результатам научных исследований и разработок;

13) инновационный продукт - новая или усовершенствованная продукция, технология, услуга, а также новое, организационно-техническое решение производственного, административного, коммерческого или иного характера, которые:

а) создаются с использованием способных к правовой охране результатов интеллектуальной деятельности;

б) обладают более высокими технико-экономическими или иными показателями по сравнению с аналогами, представленными в определенном сегменте рынка;

в) являются конкурентоспособными;

14) кандидат наук - уровень квалификации, присваиваемый лицам, обучившимся в аспирантуре и/или институте соискательства, после успешной защиты диссертации;

15) научный и научно-технический работник - лицо с высшим образованием или соответствующей подготовкой в форме магистратуры, аспирантуры, PhD докторантуры, соискательства, докторантуры, профессионально занимающееся научной, научно-педагогической и научно-технической деятельностью;

16) научные и научно-технические организации - юридические лица, которые проводят научно-исследовательские, опытно-конструкторские и проектно-изыскательские и другие научно-технические работы;

17) научная и научно-техническая деятельность - деятельность, направленная на получение, применение новых знаний для решения технологических, инженерных, экономических, социальных, гуманитарных и иных задач, обеспечение функционирования науки, техники и производства как единой системы;

18) научная инфраструктура - научное лабораторное и инженерно-техническое оборудование, опытно-промышленное производство, уникальные объекты, а также иное движимое и недвижимое имущество, находящееся на балансе научной и научно-технической организации;

19) научно-информационная деятельность - совокупность действий, связанных с созданием, сбором, систематизацией, аналитической переработкой, фиксацией, хранением, распространением и предоставлением пользователю (потребителю) научной и научно-технической информации;

20) научно-исследовательская работа - работа, связанная с научным поиском, проведением исследований, экспериментов в целях получения научного и научно-технического результата;

21) научно-техническая информация - информация, получаемая в процессе научно-исследовательской, опытно-конструкторской, проектно-технологической, организационно-управленческой, производственно-экономической, научно-инновационной деятельности, содержащая сведения о достижениях науки, техники и новых технологий;

22) научные исследования - фундаментальные, прикладные научные исследования, осуществляемые субъектами научной и научно-технической деятельности в рамках научно-исследовательских, опытно-конструкторских и технологических работ надлежащими научными методами и средствами в целях достижения результатов научной и научно-технической деятельности;

23) научный и научно-технический результат - продукт научной и научно-технической деятельности, содержащий новые знания или решения;

24) научный, научно-технический проект и программа - документ, включающий в себя содержание предполагаемой научной и научно-технической работы, представляющий научные, научно-технические, опытно-конструкторские исследования с обоснованием целей и задач, актуальности, новизны, научно-практической значимости и целесообразности проведения планируемых работ;

25) уполномоченный государственный орган в сфере науки (далее - уполномоченный государственный орган) - государственный орган, который осуществляет функцию по выработке и реализации единой государственной политики в области науки и научно-технической деятельности;

26) ученая степень - уровень квалификации послевузовского образования, отражающий достигнутый научный уровень в определенной отрасли знания, присуждаемый лицу, защитившему диссертацию на соискание ученой степени;

27) ученое звание - ступень квалификационной системы в высших образовательных и научных организациях, позволяющая ранжировать научных и научно-педагогических работников на отдельных этапах академической карьеры;

28) опытно-конструкторские работы - комплекс работ, выполняемых при создании или модернизации продукции, разработка конструкторской и технологической документации на опытные образцы, изготовление и испытание опытных образцов и полезных моделей;

29) отраслевой уполномоченный государственный орган (далее - отраслевой государственный орган) - отраслевые министерства, административные ведомства и иные органы исполнительной власти Кыргызской Республики, которые определяют темы научных, научно-технических проектов и программ фундаментальных и прикладных научных исследований для формирования государственного заказа, осуществляют инновационную внедренческую деятельность, коммерциализацию научных и научно-технических результатов;

30) прикладные научные исследования - исследования, направленные на применение новых знаний для достижения практических целей и решения конкретных задач;

31) система научно-технической информации - упорядоченная совокупность ресурсов научно-технической информации и организационно-технологических средств, реализующих процессы создания, сбора, систематизации, поиска и предоставления научно-технической информации для удовлетворения потребностей государства, юридических и физических лиц;

32) технопарк (технологический парк) - организация, созданная в целях эффективной поддержки деятельности для коммерческого освоения научных знаний, изобретений, ноу-хау и высоких технологий, и выпуска их на рынок;

33) технополис - это город, научно-технический комплекс, в котором наука, знания, производственные процессы сочетаются с жизнью, состоящий из исследовательских лабораторий, венчурных, внедренческих, крупных промышленных, посреднических и других компаний, занимающихся разработкой, внедрением и производством современной продукции;

34) фундаментальные научные исследования - экспериментальная или теоретическая деятельность, направленная на получение новых знаний об основных закономерностях строения, функционирования и развития человека, общества, окружающей среды.

Кыргызча
Ушул Мыйзамда пайдаланылуучу негизги түшүнүктөр Ушул Мыйзамда төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр пайдаланылат: 1) аспирантура (адъюнктура) - илимий-изилдөө иштерин пландоо жана өз алдынча жүргүзүү боюнча компетенцияларга, ошондой эле илимдин кандидаты окумуштуулук даражасын изденип алууга жекече илимий-квалификациялык ишти (диссертацияны) даярдоого мүмкүндүк берүүчү терең теориялык билимдерге ээ болгон илимий-педагогикалык жана илимий кадрларды даярдоонун формасы; 2) илимий жана илимий-техникалык уюмдарды аттестациялоо - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан белгиленген белгилүү бир талаптарга анын шайкештигин таануу максатында илимий жана илимий-техникалык уюмдардын ишин жалпы баалоонун жол-жобосу; 3) илимий-техникалык маалыматтар базасы - белгиленген максат үчүн жетиштүү болгон, анда камтылган маалыматты автоматташтырылган кайра иштетүүнү жүзөгө ашырууга мүмкүндүк берүүчү түрдөгү электрондук алып жүрүүчүдө берилген маалыматтардын топтому; 4) илимий-техникалык маалыматтар банкы - илимий-техникалык маалыматтардын бир же бир нече базасынан жана алардагы маалыматтарды сактоо, иштеп чыгуу жана издөө системасынан турган автоматташтырылган маалыматтык-издөө системасы; 5) грант - аларды пайдалангандыгы жөнүндө кийин отчет берүү менен илимий изилдөөлөрдү, илимий-техникалык программаларды, долбоорлорду жана тажрыйбалык-конструктордук иштерди жүргүзүүгө юридикалык жана жеке жактарга акчалай же накталай формадагы кайтарымсыз субсидия; 6) илим жана илимий-техникалык иш жаатындагы мамлекеттик саясат - мамлекеттин илимий жана илимий-техникалык ишке карата мамилесин туюндурган, мамлекеттин илим, илимий-техникалык иш жана илимий-техникалык маалымат жаатындагы максаттарын, багыттарын, принциптерин, формаларын жана методдорун аныктаган мамлекеттин социалдык-экономикалык саясатынын курамдык бөлүгү; 7) мамлекеттик тапшырык - Кыргыз Республикасынын мамлекеттик бюджетинин каражаттарынын эсебинен товарларды берүүгө, жумуштарды аткарууга, кызматтарды көрсөтүүгө тапшырык; 8) докторантура - илимий изилдөөлөрдүн жаңы багыты боюнча илимий-изилдөө иштерин уюштуруу же илимий изилдөөлөрдүн учурдагы актуалдуу багыттарын концептуалдуу өнүктүрүү, илимдин доктору окумуштуулук даражасын изденип алууга жекече илимий-квалификациялык ишти (диссертацияны) даярдоого мүмкүндүк берүүчү илимий иштин натыйжаларын аналитикалык жалпылоо компетенцияларына ээ болгон илимий-педагогикалык жана илимий кадрларды даярдоо формасы; 9) илимдин доктору - докторантурада жана/же изденүүчүлүк институтунда диссертациясын ийгиликтүү коргогондон кийин илимдин кандидаты окумуштуулук даражасына ээ болгон адамдарга ыйгарылуучу квалификациялык деңгээли; 10) философия доктору (PhD)/тармак боюнча доктор - тиешелүү окуу программасын жана диссертацияны коргоо менен илимий-изилдөө ишин аткарган адамдарга илимий жана башка кесиптик ишти жүзөгө ашыруу үчүн укук берүүчү жогорку окуу жайынан кийинки кесиптик билим берүү квалификациясынын деңгээли (базалык докторантура); 11) инновация - жарандык (чарбалык) жүгүртүүгө киргизилген инновациялык продукт; 12) илимий-инновациялык иш - илимий изилдөөлөрдүн жана иштеп чыгуулардын натыйжалары боюнча алынган инновациялык продуктуну түзүүгө жана жарандык (чарбалык) жүгүртүүгө киргизүүгө багытталган инновацияда жаңычылдыкты инновацияга өзгөртүп түзүү боюнча иш; 13) инновациялык продукт - жаңы же өркүндөтүлгөн продукция, технология, кызмат көрсөтүү, ошондой эле өндүрүштүк, административдик, коммерциялык же башка мүнөздөгү жаңы уюштуруу-техникалык чечим, алар: а) интеллектуалдык иштин натыйжаларын укуктук коргоого жөндөмдүүлөрдү пайдалануу менен түзүлөт; б) рыноктун белгилүү бир сегментинде көрсөтүлгөн аналогдорго салыштырмалуу кыйла жогорку техникалык-экономикалык же башка көрсөткүчтөргө ээ; в) атаандаштыкка жөндөмдүү болуп саналышат; 14) илимдин кандидаты - аспирантурада жана/же изденүүчүлүк институтунда окуп бүтүргөн адамдарга диссертациясын ийгиликтүү коргогондон кийин ыйгарылуучу квалификациялык деңгээли; 15) илимий жана илимий-техникалык кызматкер - жогорку билимдүү же магистратура, аспирантура, PhD докторантура, изденүүчүлүк, докторантура формасында тиешелүү даярдыгы бар, илимий, илимий-педагогикалык жана илимий-техникалык иш менен кесипкөй алектенген адам; 16) илимий жана илимий-техникалык уюмдар - илимий-изилдөө, тажрыйбалык-конструктордук жана долбоорлоо-изилдөө жана башка илимий-техникалык иштерди жүргүзүүчү юридикалык жактар; 17) илимий жана илимий-техникалык иш - технологиялык, инженердик, экономикалык, социалдык, гуманитардык жана башка милдеттерди чечүү үчүн жаңы билимдерди алууга, пайдаланууга, илимдин, техниканын жана өндүрүштүн бирдиктүү система катары иштешин камсыз кылууга багытталган иш; 18) илимий инфратүзүм - илимий лабораториялык жана инженердик-техникалык жабдуулар, тажрыйба-өнөр жай өндүрүшү, уникалдуу объекттер, ошондой эле илимий жана илимий-техникалык уюмдун балансында турган башка кыймылдуу жана кыймылсыз мүлк; 19) илимий-маалыматтык иш - илимий жана илимий-техникалык маалыматтарды түзүү, чогултуу, системалаштыруу, аналитикалык кайра иштетүү, белгилөө, сактоо, жайылтуу жана пайдалануучуга (керектөөчүгө) берүү менен байланышкан иш-аракеттердин жыйындысы; 20) илимий-изилдөө иши - илимий жана илимий-техникалык натыйжа алуу максатында илимий издөө, изилдөөлөрдү, эксперименттерди жүргүзүү менен байланышкан иш; 21) илимий-техникалык маалымат - илимий-изилдөө, тажрыйбалык-конструктордук, долбоорлоо-технологиялык, уюштуруу-башкаруучулук, өндүрүштүк-экономикалык, илимий-инновациялык иштин процессинде алынуучу, илимдин, техниканын жана жаңы технологиялардын жетишкендиктери жөнүндө маалыматтарды камтыган маалымат; 22) илимий изилдөөлөр - илимий жана илимий-техникалык иштин натыйжаларына жетишүү максатында илимий-изилдөө, тажрыйбалык-конструктордук жана технологиялык иштердин алкагында тиешелүү илимий методдор жана каражаттар менен илимий жана илимий-техникалык иштин субъекттери тарабынан жүзөгө ашырылуучу фундаменталдык, колдонмо илимий изилдөөлөр; 23) илимий жана илимий-техникалык натыйжа - жаңы билимдерди же чечимдерди камтыган илимий жана илимий-техникалык иштин продуктусу; 24) илимий, илимий-техникалык долбоор жана программа - пландалган иштерди жүргүзүүнүн максаттарын жана милдеттерин, актуалдуулугун, жаңычылдыгын, илимий-практикалык маанилүүлүгүн жана максатка ылайыктуулугун негиздөө менен илимий, илимий-техникалык, тажрыйбалык-конструктордук изилдөөлөрдү көрсөтүүчү, болжолдонгон илимий жана илимий-техникалык иштин мазмунун камтыган документ; 25) илим чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (мындан ары - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган) - илим жана илимий-техникалык иш жаатында бирдиктүү мамлекеттик саясатты иштеп чыгуу жана ишке ашыруу боюнча функцияны жүзөгө ашыруучу мамлекеттик орган; 26) окумуштуулук даража - билимдин белгилүү бир тармагында жетишилген илимий деңгээлди чагылдыруучу, окумуштуулук даражасын изденип алуу үчүн диссертация коргогон адамга ыйгарылуучу жогорку окуу жайынан кийинки билим берүү квалификациясынын деңгээли; 27) окумуштуулук наам - академиялык карьеранын айрым этаптарында илимий жана илимий-педагогикалык кызматкерлерди ажырымдоого мүмкүндүк берүүчү жогорку билим берүү жана илимий уюмдардагы квалификациялык системанын баскычы; 28) тажрыйбалык-конструктордук иштер - продукцияны түзүүдө же модернизациялоодо аткарылуучу иштердин комплекси, тажрыйбалык үлгүлөргө конструктордук жана технологиялык документтерди иштеп чыгуу, тажрыйбалык үлгүлөрдү жана пайдалуу моделдерди даярдоо жана сынамдан өткөрүү; 29) тармактык ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган (мындан ары - тармактык мамлекеттик орган) - мамлекеттик тапшырыкты түзүү үчүн илимий, илимий-техникалык долбоорлордун жана фундаменталдык жана колдонмо илимий изилдөөлөрдүн программаларынын темаларын аныктоочу Кыргыз Республикасынын тармактык министрликтери, администрациялык ведомстволору жана аткаруу бийлигинин башка органдары, инновациялык жайылтуу ишин, илимий жана илимий-техникалык натыйжаларды коммерциялаштырууну жүзөгө ашырат; 30) колдонмо илимий изилдөөлөр - практикалык максаттарга жетүү жана конкреттүү милдеттерди чечүү үчүн жаңы билимдерди колдонууга багытталган изилдөөлөр; 31) илимий-техникалык маалымат системасы - мамлекеттин, юридикалык жана жеке жактардын керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн илимий-техникалык маалыматты түзүү, чогултуу, системалаштыруу, издөө жана берүү процесстерин ишке ашыруучу илимий-техникалык маалымат ресурстарынын жана уюштуруу-технологиялык каражаттарынын иреттелген жыйындысы; 32) технопарк (технологиялык парк) - илимий билимдерди, ойлоп табууларды, ноу-хауну жана жогорку технологияларды коммерциялык өздөштүрүү жана аларды рынокко чыгаруу үчүн ишти натыйжалуу колдоо максатында түзүлгөн уюм; 33) технополис - бул илим, билим, өндүрүш процесстери жашоо менен айкалышкан, заманбап продукцияны иштеп чыгуу, жайылтуу жана өндүрүү менен алектенген изилдөө лабораторияларынан, венчурдук, ишке киргизүүчүлүк, ири өнөр жайлык, ортомчулук жана башка компаниялардан турган шаар, илимий-техникалык комплекс; 34) фундаменталдык илимий изилдөөлөр - адамдын, коомдун, айлана-чөйрөнүн түзүлүшүнүн, иштешинин жана өнүгүүсүнүн негизги мыйзам ченемдүүлүктөрү жөнүндө жаңы билимдерди алууга багытталган эксперименттик же теориялык иш.